Wat wordt het alternatief voor aardgas? Een warmtenet, maar dan wel ontworpen voor en door Groningers | opinie

Aanleg Warmtenet NoordWest in Paddepoel, Groningen 2019 Foto: DVHN

In onze gasvoorziening zijn we altijd afhankelijk geweest van de overheid en de olie- en gasreuzen, stellen Steven Volkers en Annemarie Hofman. Door mee te doen met projecten als Buurtwarmte kunnen Groningers volgens hen zélf het alternatief voor aardgas vormgeven.

In tegenstelling tot wat Lieuwe Jensma claimt in het opiniestuk ‘Van het gas af: wat wordt het alternatief?’ ( DvhN , 03-08) kan een warmtenet absoluut een duurzaam alternatief voor aardgas zijn. De techniek in zo’n warmtenet speelt daarbij een belangrijke rol, de bron waarmee warmte wordt opgewekt dient een duurzame te zijn.

Jensma bespreekt uitgebreid wat de overheid en de markt ons aandoet als het gaat om die, al dan niet duurzame, bronnen. De oplossingen legt hij ook weer bij de overheid en de markt.

Hij vergeet echter een belangrijk element in verduurzaming en de energietransitie in het algemeen: de échte energie, de kracht van mensen. Een warmtenet kan pas écht duurzaam zijn als deze warmte in eigendom is van bewoners zelf. Op die manier voorkom je dat warmtenetten de kas van buitenlandse energiereuzen spekken. Het zorgt ervoor dat Groningers zelf profiteren van hun eigen duurzame energiebron, dat we zélf de energietransitie zijn.

Warmtenetten juist geschikt

Er is niks mis mee om het huidige gas efficiënter gebruiken, zoals in het opiniestuk wordt geopperd, maar dit brengt ons nog niet voorbij aardgas. Warmtenetten zijn juist geschikt voor meerdere duurzame energiebronnen en voor aardgas in de overgangsfase. Als bewoners meedenken en beslissen over de voorwaarden voor zo’n warmtenet, kunnen we samen het alternatief vormgeven.

We brengen dit ook in de praktijk. Mooi om te kunnen vertellen is het Groningse voorbeeld waarin bewoners in drie wijken pionieren op het gebied van warmtenetten: in Selwerd-Zuid, Vinkhuizen en Paddepoel wordt een warmtenet aangelegd, zodat we straks onze woningen kunnen verwarmen met duurzame warmte. Als bron wordt hiervoor straks het Reitdiep gebruikt.

Om ervoor te zorgen dat de ontwikkeling van zo’n warmtenet zo duurzaam en eerlijk mogelijk gaat, is er Buurtwarmte. Buurtwarmte is hét gezamenlijke ontwerpproces van een eigen warmtenet in Groningen. Door als bewoners samen te ontwerpen – en daarna ook uit te voeren – zijn we niet meer afhankelijk van grote bedrijven en de overheid alleen.

Ook zonder technische achtergrond

Bij dat ontwerpproces zijn veel buurtbewoners betrokken – óók bewoners zonder technische achtergrond. Eind november zal het conceptontwerp voor het buurtwarmtenet klaarliggen, en in de tussentijd zijn er allerlei bijeenkomsten, werksessies, een grootschalig draagvlakonderzoek en zelfs een excursie voor bewoners om aan te kunnen sluiten in het ontwerpproces.

Vijf dagen per week kunnen zij meedenken en meedoen in het ontwerpproces en dat is geweldig. Het geeft bewoners de mogelijkheid om weg te stappen van de zijlijn waar zij eerder altijd door de markt en overheid zijn neergezet. Bewoners centraal stellen in de energietransitie zorgt ervoor dat ze wezenlijk bij kunnen dragen aan het alternatief voor aardgas. Bewoners hebben zoveel meer kracht dan welke energiecentrale dan ook.

In onze gasvoorziening zijn we altijd afhankelijk geweest van de overheid en de olie- en gasreuzen. Is dit goed gegaan? Hebben de overheid en die reuzen ons als Groningers daarin goed gefaciliteerd? De kachels hebben altijd gebrand, maar de rekening die we betalen is voor veel Groningers heel erg hoog.

Alternatief zelf vormgeven

Groningers kunnen door mee te doen met projecten als Buurtwarmte zelf het heft in eigen handen nemen, en daarmee het alternatief voor aardgas zelf vormgeven. Die regie, dat is waar we naar op zoek zijn. Dát is het alternatief. En dát is duurzaam. Samen bepalen we dus hoe duurzaam het alternatief voor aardgas wordt.

Steven Volkers is directeur van energiecoöperatie Grunneger Power
Annemarie Hofman is participatiestrateeg

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie
menu