De fakkeltocht van anderhalve week geleden doet mij terugdenken aan die andere fakkeloptocht op 25 januari 1982, vandaag precies 40 jaar geleden | opinie

De fakkeltocht van 15 januari jongstleden door Groningen. Foto: Sander Smit

Vandaag exact 40 jaar geleden was er in Groningen óók een massale fakkeltocht, om de regering een steuntje in de rug te geven. Ernst Leeftink deelt zijn herinneringen en plaats de fakkeltocht van toen naast die van anderhalve week geleden.
Lees meer over
Opinie

Ruim 8.000 mensen liepen op 15 januari 2022 in Groningen mee met de fakkeltocht. De meesten van hen gaan normaal gesproken helemaal niet zo snel de barricades op. Maar veel Groningers beven van woede om hoe de regering keer op keer met de gaswinning en de afwikkeling van de schade omgaat.

Dat deed mij denken aan die andere fakkeloptocht op 25 januari 1982, vandaag precies 40 jaar geleden.

In die tijd liepen de emoties hoog op vanwege de kernbewapening. Alles wat links was in Nederland (en dat was bijna 50 procent) liep te hoop tegen de 572 kernkoppen die in Nederland gestationeerd waren. Op 21 november 1981 kreeg het Interkerkelijk Vredesberaad (IKV) zo’n 400.000 mensen op de been tijdens de grote antikernwapendemonstratie in Amsterdam. Maar de regering van toen gaf geen krimp.

Amerikaanse schepen in de Eemshaven

In diezelfde periode werd bekend dat er vanaf januari 1982 Amerikaanse schepen in de Eemshaven zouden aanmeren met munitie, bestemd voor de Amerikaanse troepen in West-Duitsland, eerst elke week en daarna maandelijks. Per trein zouden die via Groningen, Zwolle en Arnhem naar het Roergebied getransporteerd worden.

Dat was natuurlijk koren op de molen van de vredesbeweging, de krakersbeweging en allerlei minder frisse anarchistische groeperingen uit de Randstand. Hun protesten tegen de munitietransporten en ook tegen de chloortreinen die vanuit de Eemshaven richting Rotterdam vertrokken, liepen danig uit de hand vanwege blokkades op het spoor en bezettingen van diverse gebouwen.

Veel mensen, zeker in het Noorden van het land, waren de acties van al die beroepsactivisten uit het Westen meer dan zat. Daarom deed ‘een aantal verontruste Groningers, oud-verzetsmensen en anderen’ in het Dagblad van het Noorden van 22 januari 1982 een „OPROEP aan de goedwillende burgers, special van Groningen en omstreken”.

‘Tonen dat wij er óók zijn’

Zij werden gevraagd om op maandag 25 januari om zes uur ‘s avonds naar het Hoofdstation te komen, om mee te lopen in een stille fakkeloptocht naar de Grote Markt om „door een indrukwekkende aanwezigheid de overheid te tonen, dat we er óók zijn, ja dat we in de meerderheid zijn. Fakkels zijn ter plaatse te koop voor een rijksdaalder.”

Hoe groot die meerderheid was, bleek die maandag. Om zes uur ‘s avonds stonden er ruim 5.000 mensen bij het station, onder wie ik zelf als 17-jarige jongere, mét fakkel uiteraard.

Mijn herinneringen zijn een drietal:

1) Er liepen ook tientallen mensen uit de rest van Nederland mee met deze fakkeltocht. Ik liep een tijdje naast een mevrouw uit Utrecht die dit zó geweldig vond, dat ze speciaal met de trein naar Groningen gekomen was om ook haar stem te laten horen.

Provocerende anarchisten

2) Aan het eind van de Vismarkt, vlak voor de draai naar de Grote Markt, stonden zo’n 50 anarchisten te provoceren met allerlei leuzen, waarop de jongeren die in de fakkeloptocht meeliepen scandeerden: „Wie demonstreert er in Moskou?” Maar een oudere man zei tegen ons: „Loat je de kop nait gek moaken, wie hollen het netjes.”

3) Volgens de journalist van het Dagblad van het Noorden die verslag deed, werd het afsluitende Wilhelmus overstemd door een striemend fluitconcert. Hij heeft waarschijnlijk te dicht bij dat handjevol tegendemonstranten gestaan, want het volkslied schalde echt over de Grote Markt en moet tot in Vinkhuizen en Helpman te horen geweest zijn.

Dat was 1982. Zonder sociale media kreeg men binnen drie dagen zo’n 5.000 man op de been. Om de democratisch verkozen regering een steuntje in de rug te geven.

Derde fakkeltocht in vijf jaar

In 2022 protesteerde Groningen weer met een massale fakkeltocht, de derde in vijf jaar. Maar nu omdat de overheid zich de afgelopen jaren totaal niet om Groningen bekommerde.

Het eerste drie kabinetten Rutte zaten overduidelijk in het verkeerde Kamp. Den Haag keerde zich zelfs tot na kerst 2021 als één Blok tegen Groningen. Nogal Wiebes dat het vertrouwen van de Groningers tot ver onder het nulpunt gedaald is.

Onder Rutte IV zal blijken of Remkes de ramkoers van de vorige regeringen kan ombuigen in gerechtigheid voor alle Groningers.

Ernst Leeftink is Groninger en woonachtig in Assen

Als ingelogde PREMIUM lezer kun je op dit artikel reageren. Hierbij hebben we een aantal huisregels voor opgesteld welke je hier kunt lezen.

Reageren

Nog geen toegang tot PREMIUM, abonneer je hier

Nieuws

menu