Het gesprek over grensoverschrijdend gedrag verzandt in drogredenen die een 14-jarige nog zou herkennen. Wij willen dat het stopt | opinie

Seksueel geweld mag niet worden weggebagatelliseerd. Foto: Shutterstock

Er is een beweging gaande, steeds meer vrouwen komen naar buiten met verhalen over grensoverschrijdend gedrag. Daarmee volgen ook De Tegengeluiden. Wij maken ons zorgen dat het gesprek over seksueel grensoverschrijdend gedrag verzandt in drogredenen.
Lees meer over
Opinie

Een jonge vrouw vertelt aan miljoenen kijkers hoe een beroemde rapper misbruik van haar maakte. Een andere vrouw onthult hoe de directeur voetbal van ‘s lands grootste club zich telefonisch aan haar opdrong. Een derde probeert keer op keer alarm te slaan over de gewelddadige avances van een Tweede Kamerlid, en wordt pas gehoord als ze de media inseint.

Vreselijke verhalen over seksueel grensoverschrijdend gedrag verschenen de laatste weken in de media. Tot collectieve afschuw, althans in het begin. Daarna – je kunt er de klok op gelijk zetten en toch went het nooit – kwamen De Tegengeluiden. In gesprekjes bij koffieautomaten, op sociale media, in de kranten. Ook in onze eigen krant.

Het gaat niet over schouderklopjes

Het staat iedereen vrij om een mening te hebben en die te verkondigen. Maar wij – een groep redacteuren van Dagblad van het Noorden – maken ons zorgen over de manier waarop het gesprek over seksueel grensoverschrijdend gedrag verzandt in drogredenen die de gemiddelde 14-jarige nog als zodanig zou herkennen.

‘Schiet niet automatisch in een kramp bij een schouderklopje of een knipoog; dat zijn in beginsel doodnormale omgangsvormen’, mansplaint Frits Bosch bijvoorbeeld op dvhn.nl (9 februari). Eén: ja, duh. Twee: het gaat niet over schouderklopjes of knipogen. Het gaat over verkrachting, dickpics, over zo hard vastgegrepen worden dat je er blauwe plekken aan overhoudt. De terechte afschuw daarover verdraaien tot ‘je mag als man ook niks meer’, is een klassieke stromanredenering en beneden alle peil.

Even stuitend zijn de uitspraken die in wezen neerkomen op victim blaming onder een dun laagje redelijkheid. In de categorie ‘mannen zijn nou eenmaal biologisch geprogrammeerd om te jagen’ (vertaling: zorg als vrouw maar dat je geen prooi bent) of ‘je droeg ook wel een erg kort rokje’ (vertaling: dan kun je verwachten dat iemand je aanvalt en misbruikt).

Of, zoals Irma van Steijn schrijft: ‘Als je je sexy gedraagt, sta dan niet vreemd te kijken als je ook seksueel bejegend wordt.’ We moeten ons niet blindstaren op het tegengaan van grensoverschrijdend gedrag, vindt de psycholoog, maar inzetten op ‘wensverduidelijkend gedrag’.

Jij moet duidelijk maken geen penis op je telefoon te willen

Vertaling: de man is een soort dier zonder enige activiteit in de hersenpan die enkel stappen zet in de richting van zijn kloppend lid. Jij , meisje van 18, moet duidelijk maken dat je geen seks wilt met een 32-jarige rapper. Jij , vrouwelijke Ajax-medewerker, moet duidelijk maken dat je de penis van je baas niet op je telefoon wilt zien – hoe moet hij dat anders weten? Jij moet tegen je collega zeggen dat je niet door hem gezoend wilt worden. Beetje goed articuleren ook, graag. Anders heb je het toch een beetje aan jezelf te danken.

U merkt misschien: het raakt ons nogal. Dat komt doordat dit geen boeiend, abstract discussiethema is voor ons, maar levensecht. De verhalen schokken ons niet meer. We hebben ervaren hoe iemand onze grenzen overschreed, of kennen de verhalen uit onze nabije omgeving. We hebben ons machteloos gevoeld, bevroren, gebruikt als een willoos ding. En of we nou een mooie jurk droegen of een vormloze sportoutfit, daarna klonk een stemmetje in ons hoofd: dit had je vast een beetje aan jezelf te danken.

Daar komt bij dat de drogredenen en goedpraterij nogal denigrerend zijn naar de man. Alsof de beschaving volledig aan hem voorbij is gegaan. Het is geen strijd tussen mannen en vrouwen. Het is een strijd tegen grensoverschrijdende mannen (én vrouwen).

We willen dat het stopt. Daarom hopen we dat de getuigenissen over seksueel geweld die de laatste tijd naar buiten komen, effect hebben; dat we er als maatschappij naar zullen luisteren, en ervan leren. En daarom weigeren we werkloos toe te zien hoe het probleem wordt weggebagatelliseerd.

Thereza Langeler
Carleen de Jong
Patriecia Kolthof
Rosa Timmer
Lyanne Levy
Liselotte Schüren
Annegriet Wijchers

Als ingelogde PREMIUM lezer kun je op dit artikel reageren. Hierbij hebben we een aantal huisregels voor opgesteld welke je hier kunt lezen.

Reageren

Nog geen toegang tot PREMIUM, abonneer je hier

Nieuws

menu