De waarde van de stille omgang zit in het herdenken en stilstaan bij wat er voor vreselijks is gebeurd in de Tweede Wereldoorlog. En daarvoor maakt het niet uit waar je in de tocht loopt | opinie

Groningen, dodenherdenking 4 mei 2022. Kranslegging, bloemen leggen Martinikerkhof. Foto: Corné Sparidaens

Charlotte Schippers die samen met vriendin Liesbeth Nagel wilde meelopen met de stille omgang door Groningen. Ze is geschokt over de wijze waarop zij werden gesommeerd „helemaal achteraan” te gaan lopen en schreef een brief aan B&W Groningen.
Lees meer over
Opinie

Beste Burgemeester en wethouders van de gemeente Groningen. De vader van mijn vriendin Liesbeth Nagel, Hendrik Nagel, is enkele dagen voor de bevrijding van Nederland in 1945 gefusilleerd door de Duitsers. Hendrik Nagel woonde in Haren en zat net als zijn broer ‘J.B. Charles’ in het verzet. Om haar vader te herdenken en alle andere mannen en vrouwen die zijn omgekomen in de oorlog, loopt Liesbeth Nagel ieder jaar samen met een aantal vriendinnen en familieleden mee in de stille omgang op 4 mei.

Dit jaar was ik daar ook weer bij. En net als ieder jaar verzamelen wij bij het monument aan de Hereweg. De Harmonie staat vooraan en daarachter lopen jonge (en altijd veel te kouwelijk geklede) padvinders met bordjes waarop de namen van organisaties staan. Voorop verzamelen zich burgemeester, wethouders/gedeputeerden en staten/raadsleden. Daarachter draagt een padvinder het bordje ‘Stichting 4 mei herdenking’ en daarachter een padvinder het bordje ‘Joodse gemeente’. Dan volgen nog een aantal padvinders met bordjes van organisaties.

Het is de bedoeling, neem ik aan, dat wie zich geroepen voelt en zich bij een organisatie vindt horen, zich in de buurt van een bordje voegt waar hij/zij zichzelf passend vindt. Gedurende de tocht voegen zich steeds meer burgers bij de tocht die her en der invoegen en bij aankomst op het Martini Kerkhof is er een mengsel ontstaan van allerlei soorten mensen die door elkaar heen lopen. Net als in het echte leven.

WOII liet juist zien wat er fout kan gaan bij mensen in hokjes plaatsen

Zoals ieder jaar verzamelen Liesbeth en haar vrienden en familie zich ook dit jaar vooraan, achter de politici. Zij willen graag dicht achter de muziek lopen. Maar net als ieder jaar is er enige spanning over waar je gaat staan en waar je ‘mag’ lopen. Heel wonderlijk eigenlijk, omdat de Tweede Wereld Oorlog nu juist liet zien wat er verschrikkelijk fout kan gaan als mensen in hokjes geplaatst worden en als mensen geweerd worden.

Nog voordat de tocht afgelopen 4 mei start, komt er een deftige mevrouw uit de voorste geledingen, behorende bij het bordje: ‘B&W, wethouders, gedeputeerden en staten en raadsleden’ naar ons toe lopen. Ze vraagt mijn vriendin of zij bij een organisatie hoort. Liesbeth antwoordt dat zij niet bij een organisatie hoort maar dat zij het fijn vindt om vooraan te lopen, dicht bij de muziek. Ook zegt zij dat zij een speciale relatie heeft met de oorlog.

De deftige mevrouw antwoordt dat wij allemaal een speciale relatie met de oorlog hebben en voegt eraan toe dat Liesbeth „helemaal achteraan” moet gaan staan. Zij wijst daarbij met haar vinger in de verte. Liesbeth zegt dat zij blijft staan. Wij vriendinnen en neef van Liesbeth zijn geschokt door het „helemaal achteraan”. Als de deftige vrouw dit nogmaals herhaalt zegt Liesbeth: „Ik hoor niet bij een organisatie en ik blijf hier staan”. De deftige vrouw aarzelt maar dringt nu niet verder aan.

De hele tocht loopt ze pront met de bobo’s voorop

Zij loopt dan naar een vrouw die naast ons staat met een kinderwagen met baby en nog een klein kind aan iedere kant. Ze vraagt deze moeder: „Van welke organisatie bent u?”. De moeder antwoordt braaf dat ze bij een werkgroep van de Joodse gemeenschap behoort. Dan geeft de deftige mevrouw het op. Ze draait zich om en neemt haar positie weer in, bij de bobo’s, waar ze de hele tocht pront voorop zal lopen.

In haar groep loopt ook wethouder Roeland van der Schaaf, met naast zich, zoals ieder jaar, een zoon. De vorige keer hield de zoon nog de hand van zijn vader vast. Nu is hij ouder en loopt hij prachtig rechtop met losse handen naast zijn vader. Heel ontroerend.

Ik ben trots op mijn vriendin die zo fier zei dat ze bleef staan. En ik ben trots op Roeland van der Schaaf die ieder jaar met een groter kind naast zich loopt.

Ordnung muss sein?

Ik schrijf u deze brief omdat ik geschokt ben over de „Ordnung muss sein”-houding van de deftige mevrouw. Zij behoort bij de organisatie die ik zie als verantwoordelijk voor het organiseren van de stille omgang: B&W van de gemeente Groningen. Ik hoop dat u de mening heeft dat ieder mag lopen waar zij/hij wil.

Dat de waarde van de stille omgang zit in het herdenken en stilstaan bij wat er voor vreselijks is gebeurd in de Tweede Wereldoorlog (en ook nu weer elders in de wereld). En dat het daarvoor niet uitmaakt waar je in de tocht loopt. Dat iedereen mee mag doen en dat niemand geweerd wordt of „helemaal achteraan” hoeft te lopen.

Charlotte Schippers is inwoner van Groningen

Nieuws

menu