Sluit ons middelbaar beroepsonderwijs slecht aan op de behoeften van de arbeidsmarkt? Welnee: het mbo in Nederland is van eredivisieniveau | opinie

Koningin Maxima tijdens de opening van het nieuwe studiejaar op het mbo, 3 September 2021. ANP/EVERT ELZINGA

Volgens Herman Blom wordt onze arbeidsmarkt overeind gehouden door Oost-Europeanen en sluit ons onderwijs niet adequaat aan op de behoeften van de arbeidsmarkt. Onjuist en onzinnig, vindt Remco Meijerink.

Het Deltaplan voor het Noorden zou paniekvoetbal zijn van onmachtige bestuurders die niet in staat zijn om de structurele problemen van de arbeidsmarkt op te lossen. Kort samengevat is dit de stelling van publicist Herman Blom, onlangs in deze krant (‘Deltaplan voor het Noorden is paniekvoetbal’, DvhN , 01-09)

Blom hangt zijn betoog vooral op aan zijn opvattingen over de kwaliteit van ons middelbaar beroepsonderwijs. Hij schetst het beeld van een slecht functionerende arbeidsmarkt die overeind wordt gehouden door Oost-Europeanen en onderwijs dat stelselmatig niet in staat is om adequaat aan te sluiten op de behoeften van de arbeidsmarkt.

Ook zouden scholen de instroom in ‘goedkope’ en ‘leuke’ opleidingen maximeren en jongeren weghouden van ‘echt relevante beroepen’. Diverse opleidingen gericht op ‘onzekere loopbanen’ zouden de gang van jongeren naar psychologen en andere hulpverleners in de hand werken.

Pinda’s aan een slinger

Zonder ook maar één enkele objectieve onderbouwing worden deze stellingen door Blom als pinda’s aaneengeregen aan een slinger van onjuistheden, ongenuanceerdheden en onzinnigheden.

De feiten: uit een recent onderzoek van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (rapport arbeidsmigranten 2021) blijkt dat het aandeel arbeidsmigranten in Noord-Nederland in 2018 ongeveer 2 procent bedroeg. Zij waren vooral werkzaam in de sectoren zakelijke dienstverlening (waaronder schoonmaak), horeca en land- en tuinbouw. Deze arbeidsmigranten droegen circa 11 miljard euro bij aan ons nationale inkomen van ruim 700 miljard: krap 1,6 procent dus.

Het is juist dat arbeidsmigranten – en ook kennismigranten – belangrijk zijn voor onze economie en dit aandeel groeit, maar dat de arbeidsmarkt voor mbo’ers ‘overeind’ wordt gehouden door Oost-Europeanen – vooral in de technische beroepen – zoals Blom stelt – is schromelijk overdreven.

Structurele zwakte?

Er zou volgens Blom sprake zijn van een structurele zwakte in ons onderwijssysteem en bedrijven zouden te weinig inspraak hebben. De feiten: in 2020 concludeerde de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) in zijn gezaghebbende jaarlijkse rapport Education at Glance dat Nederland één van de krachtigste stelsels van middelbaar beroepsonderwijs van Europa heeft.

Het relatieve hoge aantal jongeren dat kiest voor een beroepsopleiding alsmede de goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt worden hierbij expliciet genoemd. Onderwijs en bedrijfsleven geven samen vorm aan de inhoud van het onderwijs via het Samenwerkingsverband. Bloms stelling is aantoonbaar onjuist.

Tot slot stelt Blom dat onderwijsbestuurders ‘goedkope’ en ‘leuke’ opleidingen zouden maximeren en jongeren weg zouden houden bij de ‘echt belangrijke beroepen’. Waar te beginnen bij het weerleggen van een stelling die bijna niet serieus te nemen is? Wat vindt Blom ‘goedkope’ opleidingen en wat is ‘leuk’ of ‘echt belangrijk’? Is logistiek goedkoop? Is techniek leuk? Sportinstructeurs in het basisonderwijs; belangrijk?

Niemand wordt gedwongen

Laat ik volstaan met het tegenargument dat in ons onderwijs docenten en alle anderen – waaronder ook bestuurders – met hart en ziel werken aan een waardevolle toekomst van (jonge) mensen in onze maatschappij. Niemand wordt gedwongen tot een opleiding waar hij of zij niet gelukkig van wordt en niemand wordt gestimuleerd een opleiding te volgen zonder perspectief.

Met het vmbo en het bedrijfsleven wordt fors geïnvesteerd om het enthousiasme bij jongeren voor techniek toe te laten nemen. Uit het eerder genoemde OESO-rapport blijkt dat 88 procent van de mbo’ers in 2019 betaald werk had (academici 91 procent) waarmee Nederland wederom tot de eredivisie van Europa behoort. Exact hetzelfde percentage als Duitsland overigens, het land waar we volgens Blom met jaloezie naar kunnen kijken.

En is het Deltaplan nu wel of geen paniekvoetbal? Misschien moet het plan beter onderbouwd, maar samenwerking tussen overheden, ondernemers en onderwijs die samen hun schouders zetten onder de economische ontwikkeling en de brede welvaart in onze mooie regio levert per saldo altijd meer op dan ongeïnformeerd cynisme aan de zijlijn.

Remco Meijerink is voorzitter College van Bestuur ROC Friese Poort

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie
menu