Hoog tijd om van het verfoeilijke lumpsum-systeem af te stappen. De kwaliteit van ons onderwijs is er alleen maar door in een neerwaartse spiraal beland | opinie

Tijdens de Kinderboekenweek was burgemeester Eric van Oosterhout op bezoek in openbare basisschool 't Eenspan in Emmen. Foto: Remko de Waal

Volgens Robert Mäkel-van Luttikhuizen is het goed dat wethouder Raymond Wanders zich niet schikt naar de wil van onderwijsminister Slob en de zogenaamde arbeidsmarkttoelage over alle scholen in Emmen wil verdelen.
Lees meer over
Opinie

In een artikel in het Dagblad van het Noorden van afgelopen zaterdag 9 oktober lees ik over een bestuurlijke ruzie met betrekking tot onderwijsgeld.

Demissionair minister Slob voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media wil dat de zogenaamde arbeidsmarkttoelage, een tijdelijk extra potje met geld, in Emmen wordt besteed zoals hij dat heeft bedoeld. Hij heeft een selectie van openbare scholen gemaakt waar de achterstandsscore van de leerlingen relatief het hoogst is. Het geld moet gaan naar leraren op 15 procent van die vestigingen, en personeel op andere scholen krijgt niets.

Raymond Wanders, wethouder onderwijs van Emmen en tevens voorzitter van het openbaar onderwijs en werkgever van al het personeel werkzaam op 27 openbare scholen, wil het geld echter herverdelen over al deze scholen.

Schoolbestuur is onderwijswerkgever geworden

Je zou zeggen dat Wanders zich gewoon moet schikken naar de wil van de minister. Maar daar wringt de schoen. Op 1 augustus 2006 heeft het toenmalige kabinet de lumpsumbekostiging ingevoerd in het primair onderwijs, waardoor scholen meer bestedingsvrijheid kregen en gedetailleerde regels konden laten vervallen. Daardoor is een schoolbestuur onderwijswerkgever geworden met meer beleidsvrijheid om onderwijs en zorg op maat te bieden.

Een marktstelsel dus, gedragen en ondersteund door, jawel, minister Slob zelf. Hij is zo verworden tot een bewindspersoon die jaarlijks een grote zak met geld over de heg van schoolbesturen mag gooien, maar er verder niets meer over te zeggen heeft. Met voor hem als voordeel dat hij precies weet hoeveel hij uit moet geven en bij tegenvallers kan wijzen naar de schoolbesturen.

Ook zit Slob niet meer aan de cao-onderhandelingstafel. Dat is geregeld tussen de werkgeversclubs waarin schoolbesturen zijn verenigd (de sectorraden) en de onderwijsbonden. Zo is de minister nog slechts een toeschouwer die vanaf de zijlijn de sociale partners oproept snel een goede cao af te sluiten.

Zakje extra geld

Wanneer hij ziet dat het onderwijs het moeilijk heeft, dan geeft hij, zoals nu, een zakje extra geld. Raymond Wanders heeft mijns inziens gewoon gelijk. Het is aan de werkgever om met instemming van de Medezeggenschapsraad invulling te geven aan de arbeidsmarkttoelage, temeer omdat de werkgeversverenigingen en vakbonden nog steeds geen akkoord hebben gesloten over een cao.

Het wordt hoog tijd dat een nieuwe minister zijn verantwoordelijkheid serieus neemt en afstapt van dit verfoeilijke lumpsum-systeem, dat alleen maar heeft gezorgd voor een neerwaartse spiraal voor de kwaliteit van ons onderwijs: te grote klassen, te veel door leraren te geven lessen per week, te weinig tijd voor aandacht voor de individuele leerling en achterblijvende salarissen. Niet kwalitatief goed onderwijs, maar zo goedkoop mogelijk onderwijs in de klas lijkt het credo.

Het gevolg daarvan is een enorm lerarentekort, ook door het ‘lerarenlek’ (steeds meer leraren vluchten het onderwijs uit) en een recordaantal burn-outs. Als het aan de heer Slob ligt, zouden schoolbesturen zich met zijn arbeidsmarkttoelage ook nog eens schuldig moeten maken aan rechtsongelijkheid door arbeid van gelijke waarde ongelijk te belonen.

Nieuwe minister van onderwijs

Wat mij betreft wordt de heer Wanders onze nieuwe minister van onderwijs. Een minister die zijn volledige verantwoordelijkheid neemt en als werkgever optreedt voor allen die werkzaam zijn in het onderwijs, zonder last van geldverslindende onderwijsraden. Zo kan een schoolbestuur weer gewoon doen waar het voor bedoeld is. Zorgen voor het beste onderwijs in plaats van voortdurend op de centen te moeten letten.

Robert Mäkel-van Luttikhuizen uit Assen is leraar leerwegondersteunend onderwijs en bestuurslid en secretaris van onderwijsvakbond Leraren in Actie

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie
menu