Opinie: Houtstook is een grote verdwijntruc

Nationale Kindermars in 2019 tegen het stoken van hout in biomassacentrales. Foto: Jean-Pierre Jans

Na de mislukte goocheltruc van Henk Bleker bij de aanpak van het stikstofprobleem dreigt minister Eric Wiebes iets soortgelijks uit te halen met CO2 oftewel kool(stof)dioxide. Houtstook is echter geen oplossing maar een killer.
Lees meer over
Opinie

‘Hocus Pocus Pilatus PAS’ zei staatssecretaris Bleker in 2011 en ziedaar het stikstofprobleem was plotsklaps verdwenen. Opgelost in het niets. De PAS (Programmatische Aanpak Stikstof) was geboren. Het stikstofoverschot verdween in de dubbele bodem van de trukendoos van Bleker en werd achteloos naar de toekomst geschoven. De boeren stonden erbij en klapten hun handen stuk.

De stikstof zelf verdween daarmee evenwel niet uit de bodem. Flora en fauna leden er zwaar onder, de monocultuur sloeg toe. Grassen verdrongen bloemen en planten met als gevolg dat ook insecten en vogels slachtoffer werden.

Gebakken peren

Het oorverdovende applaus van de boerenlobby maakte dat Bleker en zijn opvolgers hardhorend waren geworden: ze sloegen alle waarschuwingen die volgden in de wind. De rest is geschiedenis. Het beleid bleek haaks te staan op de Europese habitatrichtlijnen en was juridisch onhoudbaar. Bleker was met zijn nep-PAS tegen de lamp gelopen. Onze samenleving zat in alle geledingen met de gebakken peren. De biodiversiteit was zienderogen achteruitgegaan en de bouwsector en allerlei industriële activiteiten kwamen tot stilstand.

Biomassa

‘Simsalabim’ zei minister Wiebes de afgelopen week in een debat met de Tweede Kamer. En ziedaar het CO2-probleem was plotsklaps opgelost. Wat wil het geval. Urgenda had bij de rechter afgedwongen dat er aan het eind van dit jaar geen 20 maar 25 procent minder CO2 (dan in 1990) de lucht in mag worden geblazen. Geen sinecure als je bedenkt dat deze doelstelling onmogelijk op zo korte termijn gehaald kan worden met alleen zon, wind en aardwarmte. Daarom wordt gegrepen naar de truc van meer biomassa. Het arsenaal aan biomassacentrales wordt uitgebreid tot bijna vierhonderd stuks, verspreid over Nederland. Gas en kolen moeten wijken voor hout.

De grote goocheltruc

Betekent dit een besparing op CO2? Integendeel, van deze kool(stof)dioxide komt bij verbranding van hout minimaal twee keer zoveel vrij als bij aardgas. Op korte termijn wordt er daardoor een overmatige, onnodig grote hoeveelheid CO2 in de atmosfeer gebracht. Pas na pakweg veertig jaar, als er een nieuwe boom staat, wordt de CO2 uit de houtcentrale weer aan de atmosfeer onttrokken. Dit is de grote goocheltruc, het probleem gaat in de hoge hoed en wordt achteloos doorgeschoven naar de volgende generaties. En dan te bedenken dat de regering buitengewoon grote haast heeft om juist CO2 terug te dringen. Alles moet bijvoorbeeld onmiddellijk wijken voor een overdaad aan windmolens op zowel land als zee. Het is volgens dezelfde overheid vijf voor twaalf. Dit toont ondubbelzinnig aan dat er geen sprake is van werkelijke bezorgdheid over de effecten van het broeikasgas, maar alleen over de CO2-boekhouding op papier. Buitengewoon onwaarachtig.

Milieuschade

Bovendien is de schade aan het milieu groot. In tegenstelling tot aardgas, dat geen fijnstof bevat, gaat houtverbranding gepaard met de uitstoot van een grote hoeveelheid van deze killer (volgens het Longfonds). Om nog maar te zwijgen over stikstofoxide en roet. Houtstook is nog smeriger dan de oudste kolencentrale. Om deze milieuvervuilende energiebron mogelijk te maken - die de gezondheid schaadt, extra broeikasgas genereert en ontbossing bevordert - verbrast de regering ook nog eens ruim 11 miljard euro gemeenschapsgeld in de vorm van subsidie. De goocheltruc krijgt clowneske trekken.

Niet doormodderen

Daarom een oproep aan alle betrokkenen. Maak niet dezelfde fout als met stikstof. Modder niet door, stop zo snel mogelijk met de bijstook van hout in kolencentrales, stel de bestaande houtcentrales buiten bedrijf en bouw vooral geen nieuwe.

Maar bovenal, haal de onzalige gedachte om versneld te stoppen met aardgas van de agenda. Nederland heeft het beste en veiligste gasnet in de wereld. Benut het, zodat het relatief schone aardgas nog lang gebruikt kan worden als transitie-brandstof naar een duurzame energievoorziening. En vergeet niet, als we gas blijven uitsluiten dan staat na deze hout-blunder het volgende debacle al in de steigers: de aanleg van warmtenetten in grote steden.

Jakob Hoogakker uit Ten Boer is oud-medewerker van GasTerra.

Nieuws

Meest gelezen

menu