Internet kan allang een stuk veiliger. Laten we daar een klein deel van ons defensiebudget aan uitgeven in plaats van hackers keer op keer blijven bevechten | opinie

'Estland heeft de onhackbare X-road.' Foto: Shutterstock

Oorlog anno 2022 vindt behalve op het slagveld ook online plaats. Digitale defensie van ons land vergt strategie, maar die kan it-expert Hans van Bommel niet ontdekken.
Lees meer over
Opinie

Via internet worden Nederlandse burgers en bedrijven al jaren belaagd door criminelen en door Kremlin-gesteunde hackers. De Nederlandse overheid doet haar best om ons te verdedigen, maar kan onze veiligheid niet garanderen, zo is de gedachte. Dat is onzin. Technisch kan internet allang een stuk veiliger.

Sinds twee jaar is ons leven mede door de coronacrisis meer en meer online gaan plaatsvinden. Omdat de overheid zich niet verantwoordelijk voelt voor het medium en vrijwel niemand de technologische achtergronden begrijpt, denken bestuurders dat die intrinsieke onveiligheid van internet vooral ‘gemanaged’ moet worden.

Bestuurders staan daardoor constant in de crisisstand; hebben onze veiligheidsdiensten te weinig bevoegdheden? Dan moeten we die verruimen. Is er geld te weinig? Dan moet er geld bij. Ook een deel van onze vernieuwde defensie-inspanning in het kader van de 2-procent-afspraak bij de NAVO zal ongetwijfeld richting deze ’virtuele’ oorlog gaan.

Verkeerde aannames, verkeerde oplossingsrichtingen

Maar het beleid is versteend in verkeerde aannames, waarbij alleen nog in verkeerde oplossingsrichtingen wordt gedacht. In wat voor online-wereld willen we leven? Het wordt tijd dat we als samenleving keuzes gaan maken. Gaan we door op de weg die 25 jaar geleden is ingeslagen waarbij we de romantische gedachte koesteren dat online de absolute vrijheid moet heersen? Dan moeten we de criminaliteit op de koop toe nemen. In de online-wapenwedloop zullen er altijd weer nieuwe wapens gevonden worden.

Een ander scenario is de China-variant. Met de Great Firewall of China maakt Peking de onlinevrijheid voor burgers onmogelijk. De afgelopen weken heeft ook Rusland versneld voor dit pad gekozen. De gemiddelde Rus mag niet meekrijgen wat er in Oekraïne gebeurt.

In een derde scenario maken we de toegang tot internet veilig voor burgers en bedrijven. In dit scenario gaan we internet als nutsvoorziening zien, waarbij de overheid samen met private partners verantwoordelijk wordt voor de inrichting. Dat kunnen we gewoon democratisch bepalen, mét behoud van 99 procent van de online-vrijheid.

Estland heeft de onhackbare X-road

Er zijn voorbeelden in het buitenland om van te leren. Estland heeft al jaren een afgescheiden deel van internet, de X-road genaamd. Dat blijkt vrijwel onmogelijk te hacken voor Moskou, wat Poetins hackers vaak genoeg hebben geprobeerd.

Wat in Estland kan, kan bij ons. We hebben dan wel investeringen in een nieuwe infrastructuur met bijbehorende software nodig. Als we een klein deel van het enorme defensiebudget daaraan uitgeven, zijn we structureel veiliger dan wanneer we met onze veiligheidsdiensten de hackers blijven bevechten. Waarbij we feitelijk hun spelletje meespelen. Uiteraard zullen we vast een klein deel van de (vooral romantische) vrijheid inleveren, maar het internet dat bij onze huizen en werkplekken zal binnenkomen, is dan net zo veilig als het water uit de kraan.

Als land kunnen we samen beslissen dat veilige toegang tot internet essentieel is. Oekraïne moet een wake-upcall zijn. Technisch is het mogelijk, maar welke toekomst willen we?

Hans van Bommel is IT-ondernemer en schrijver van diverse boeken over digitalisering

Als ingelogde PREMIUM lezer kun je op dit artikel reageren. Hierbij hebben we een aantal huisregels voor opgesteld welke je hier kunt lezen.

Reageren

Nog geen toegang tot PREMIUM, abonneer je hier

Nieuws

menu