Een hogere Gerrit Krolbrug in Groningen is niet automatisch veiliger voor de scheepvaart. Laat straks dus niet dagelijks duizenden fietsers over een onnodig hoge brug rijden | opinie

De Gerrit Krolbrug raakte 15 mei total loss door een aanvaring met de tanker Bodensee uit Mannheim. Foto: Jaspar Moulijn

Een hogere brug leidt niet automatisch tot een hoger veiligheidsniveau of minder schade, stelt Chris van Malkenhorst van het Gerrit Krolbrug Comité. Hij roept de verantwoordelijke stuurgroep daarom op om de lagere bewonersvariant als voorkeursvariant aan te wijzen.

De stuurgroep Groninger Bruggen (gemeente, provincie en Rijkswaterstaat) maakt deze zomer een keus voor de nieuwe Gerrit Krolbrug. Belangrijkste vraag: hoe hoog moet de nieuwe brug worden?

Rijkswaterstaat bracht twee varianten van 4,50 en 5,70 meter in. Een derde variant kwam door de inzet van omwonenden en gebruikers tot stand. Deze bewonersvariant heeft een doorvaarthoogte van 3 meter, iets hoger dan de huidige brug.

De stuurgroep bepaalt welke variant als beste in de omgeving past, het beste aansluit op de bestaande infrastructuur en – het belangrijkste oogpunt van Rijkswaterstaat – het beste is voor de nautische veiligheid.

Gevaarlijke route

De hoofdvaarweg Lemmer-Delfzijl staat bekend als een gevaarlijke route en Rijkswaterstaat wil de veiligheid voor de scheepvaart verbeteren. In een rapport uit 2018 staan daarvoor drie soorten maatregelen: aanpassing infrastructuur, maatregelen op het gebied van verkeersmanagement en gedragsverandering van de vaarweggebruikers.

Ze worden toegepast bij de moderniseringen die de vaarweg geschikt maken voor grotere schepen. Bij nieuwe bruggen komt er eenduidigheid wat betreft uiterlijk en doorvaartopeningen. De bruggen van Zuidhorn, Aduard en Dorkwerd kregen een doorvaarthoogte van 4,20 meter (Zuidhorn) of 4,50 meter. Dat is voor Rijkswaterstaat reden om de nieuwe Gerrit Krolbrug op ten minste 4,50 meter te bouwen.

Kernvraag in de voorbereiding: is een brug op 4,5 meter doorvaarthoogte nautisch veiliger dan een brug op 3 meter? Na een uitgebreide studie komen wij tot de conclusie dat er geen aantoonbare voordelen voor een hoge brug zijn, wel grote nadelen voor de stad en haar bewoners.

Minder dan 1 procent

Informatie van Rijkswaterstaat wijst uit dat het verschil in doorvaarthoogtes geen rol speelde bij de 110 aanvaringen met de 32 bruggen en sluizen op de vaarweg (tussen 2015 en 2021). Eén was bij de Gerrit Krolbrug: minder dan 1 procent.

De ervaring leert dat bruggen van 3 of 4,50 meter nautisch even veilig of onveilig zijn. Een hogere brug leidt dus niet automatisch tot een hoger veiligheidsniveau. De recente aanvaring met de brug in Aduard is maar een voorbeeld. Het – nieuwe – argument dat aanvaringen met hoge bruggen minder schade opleveren, is niet op cijfers gebaseerd en mag geen rol spelen: nautische veiligheid gaat primair om het voorkomen van aanvaringen.

Juiste maatregelen op het gebied van verkeersmanagement (correcte en tijdige informatievoorziening, zowel digitaal, per marifoon als op borden) zullen de nautische veiligheid wél sterk verbeteren. Die geven bedieningsposten beter zicht op het verkeer en zorgen dat de schipper beter kan plannen waardoor hij rustiger kan varen, wat de duurzaamheid en de veiligheid ten goede komt.

Technische innovaties

Technische en technologische innovaties maken het mogelijk om schippers, brugwachters en bedieningsposten tijdig te waarschuwen en zelfs in te grijpen. Luchtvaart, spoorwegen en de automobielindustrie gebruiken die al jaren.

Met gedragsverandering van vaarweggebruikers valt ook veel te winnen. Goede vaardigheidseisen en kennis van technische systemen zijn daar een onderdeel van. Van iedere beroepsschipper mag worden verwacht dat hij een reis goed voorbereidt en weet hoe hij de apparatuur moet gebruiken.

Brugwachters hebben vanuit hun bedienposten ook een belangrijke rol voor het borgen van de veiligheid op de vaarweg. De recente aanvaring met de Gerrit Krolbrug laat zien dat er op deze onderdelen nog veel mis is.

e-bikes , bakfietsen en scooters

De stuurgroep moet ook de verkeersveiligheid van de gebruikers van de brug afwegen. Daarbij horen dagelijks tussen 15 en 16 duizend fietsers, onder wie veel leerlingen van basisschool Karrepad en het Wessel Gansfortcollege, en steeds meer speed pedelecs , e-bikes , bakfietsen en scooters. Daarmee zijn de snelheidsverschillen onder fietsers behoorlijk toegenomen, wat de verkeersveiligheid niet ten goede komt.

Door een extra barrière van 1,5 meter of meer nemen die verschillen nog meer toe bij het beklimmen en afdalen van de brug. Dat een hoge brug ook een extra hindernis vormt voor minder mobiele gebruikers die bijvoorbeeld afhankelijk zijn van rollator of scootmobiel, is eveneens duidelijk. De werkgroep Toegankelijk Groningen is blij met de lage bewonersvariant.

Daarom roepen wij de stuurgroep op om de bewonersvariant als voorkeursvariant aan te wijzen! Zorg dat het logo ‘050 fietsstad’ bij de nieuwe Gerrit Krolbrug past, en dat die veilig is voor zowel scheepvaart als gebruikers.

Nieuwe brug voor 80 jaar

Een nieuwe brug ligt er voor 80 jaar. Laat daar niet, nu al, dagelijks duizenden fietsers over een onnodig hoge brug rijden. Stimuleer het fietsgebruik en richt de belangrijke verbinding over het Van Starkenborghkanaal optimaal in voor de veiligheid en het comfort van fietsers en ander langzaam verkeer.

Chris van Malkenhorst is voorzitter van het Gerrit Krolbrug Comité

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie
menu