Gezonde voeding een kwestie is van goede opvoeding? De meeste ouders kunnen zelf niet goed op gewicht blijven, laat staan hun kinderen | opinie

Kun je gezond eten wel overlaten aan de ouders? Foto: Shutterstock

Het advies van de wetenschappelijke tak van het CDA om een minimumleeftijd in te voeren voor fastfoodconsumptie, leidt tot weerstand én bijval. Leonard Hofstra hoopt dat het advies aanzet tot sterker ingrijpen in de samenleving.
Lees meer over
Opinie

De gedachte achter het advies om een minimumleeftijd in te stellen voor het eten van een patatje of hamburger zal iedereen wel duidelijk zijn: Nederlanders zijn gemiddeld veel te zwaar en we weten dat overgewicht sterk samenhangt met chronische aandoeningen zoals diabetes en hoge bloeddruk, en daaraan gerelateerde hart- en vaatziekten, kanker en dementie.

Met dit advies is fastfood in hetzelfde domein geplaatst als alcohol en tabak. Belangrijk is om verder te kijken dan dit advies alleen en na te denken in hoeverre ingrijpen van de overheid in de samenleving nodig is om onze gezondheid te beschermen.

Ingreep

Er zijn sterke argumenten om een flinke ingreep in onze maatschappij te rechtvaardigen. Zoals het fenomeen time inconsistency : het eten van een hamburger nu heeft wellicht pas over twintig jaar consequenties. Uit onderzoek blijkt dat wij mensen daar niet goed mee kunnen omgaan. Kennelijk zijn we niet goed in staat om iets ongezonds van nu te verbinden aan ingrijpende ziektes later.

Hetzelfde fenomeen zien we terug in de klimaatdiscussie. Het starten van een dieselmotor vandaag laat pas veel later de zeespiegel stijgen. Omdat de gemiddelde mens met time inconsistency worstelt, zijn gezonde voeding en klimaat bij uitstek terreinen waar de overheid juist sterk zou moeten sturen.

Daarnaast kunnen we niet om de enorme ongelijkheid in gezondheid heen. Het prachtige programma Jongeren op Gezond Gewicht in Amsterdam toonde deze ongelijkheid met dramatische cijfers aan. In het welvarende Amsterdam-Zuid is het percentage inwoners met obesitas een fraaie 4 procent, tegen een afschrikwekkende 23 procent in de wijk Nieuw-West. Niet ingrijpen in de cultuur van ongezonde voeding betekent dat we de enorme kloof in gezondheid accepteren. Dat is politiek niet te rechtvaardigen.

Overgewicht

Tegelijkertijd roepen oppositiepartijen dat gezonde voeding een kwestie is van goede opvoeding. Nu weten we dat meer dan de helft van de volwassen Nederlanders inmiddels overgewicht heeft. Dit betekent dat de meeste ouders zelf niet goed op gewicht kunnen blijven, laat staan hun kinderen. We weten dat de levensverwachting met obesitas flink lager ligt dan met een gezond gewicht. De vraag daarmee is ook of je de levensverwachting van kinderen kunt overlaten aan de ouders.

Een andere factor is in hoeverre we als samenleving overheidsingrijpen willen accepteren als er een crisis is. De coronapandemie heeft laten zien dat de bevolking zich grotendeels heeft geschikt in sterk ingrijpende overheidsmaatregelen, zelfs inclusief avondklok en sluiting van winkels en horeca. De gemiddelde Nederlander begrijpt ook waarom dit nodig was. De politiek is voor een acuut probleem kennelijk bereid om heel ver te gaan, maar voor een sluimerende crisis houdt ze haar handen liever op de rug, bang om als betuttelend te worden betiteld.

Doden

Het consortium Global Burden of Disease liet in 2012 al zien dat een slecht dieet elk jaar resulteert in elf miljoen premature doden wereldwijd. Slechte voeding, inclusief fastfood, lijkt daarmee op een massavernietigingswapen. Een studie in Vlaanderen liet al zien dat de nabijheid van fastfoodketens bij scholen sterk geassocieerd is met een hoger bmi.

Ik denk dat een leeftijdsgrens voor fastfood wellicht wat ver gaat en lastig te handhaven is. Het advies is echter wel een sterk signaal en hopelijk een startschot voor sterker ingrijpen in onze samenleving.

Prof. dr. Leonard Hofstra is verbonden aan Cardiologie Centra Nederland

Als ingelogde PREMIUM lezer kun je op dit artikel reageren. Hierbij hebben we een aantal huisregels voor opgesteld welke je hier kunt lezen.

Reageren

Nog geen toegang tot PREMIUM, abonneer je hier

Nieuws

menu