Opinie: Laat die snelle trein maar komen

De voordelen van een snelle treinverbinding tussen Scandinavië en de Randstad via Groningen zijn legio. Foto: Archief Marcel Jurian de Jong

Een snelle internationale treinverbinding tussen Scandinavië en de Randstad via Groningen betekent een enorme impuls voor de noordelijke economie.

Als muzikant maak ik fervent gebruik van de trein en het zou mij een lief ding waard zijn als er met de meeste vaart een snelle treinverbinding tussen het noorden en het westen van het land tot stand komt. Nu de discussie breder getrokken wordt en de Lelylijn een onderdeel kan worden van een snelle internationale treinverbinding, zouden de Randstad en politiek Den Haag nog nadrukkelijker op het vinkentouw moeten zitten en niet alleen de noordelijke belangen, maar ook de landelijke voordelen inzien, van de aanleg van de Lelylijn en daarna verder oostwaarts.

De te verwachten voordelen zijn legio. Bedrijven gaan zich sneller in het ‘hoge Noorden’ vestigen. Mensen kunnen in het Noorden blijven wonen en werken in het Westen, en andersom natuurlijk ook. Hierdoor krijgt het overvolle Westen van het land, met alle bijbehorende problemen van dien, meer ‘lucht’. Dit voordeel rond het woon-werkverkeer geldt eveneens voor de vele noorderlingen die in Noord-Duitsland wonen en werken. Door de aanleg van de Lelylijn en de doorgetrokken internationale treinverbinding, zal de Eemshaven versneld in ontwikkeling komen en zelfs vliegveld Eelde zal hierdoor een boost krijgen.

Cadeautjes

De geschiedenis leert echter dat men in het westen van ons land niet snel overtuigd is. De economische cadeautjes houden ze vaak voor zichzelf. Een paar voorbeelden: 1) De Formule 1 gaat naar Zandvoort, terwijl in het ‘hoge Noorden’ op de Drentse hei bij Assen een prachtig en compleet ingericht circuit, inclusief alle bijbehorende faciliteiten, klaar ligt voor gebruik. 2) Het Eurovisiesongfestival gaat naar Rotterdam en niet naar Maastricht, in het voor tv mooie plaatjes opleverende ‘diepe Zuiden’. 3) Er is exorbitant veel geld uitgegeven aan een slechts paar kilometers lange metrolijn in Amsterdam, maar veel landelijke politici blijven beweren dat een in verhouding veel goedkopere aanleg van de Lelylijn niet uit kan. 4) In het zuiden van de stad Groningen is ruim dertig jaar lang aangerommeld met het verkeersknooppunt Julianaplein, terwijl een voormalig wethouder van de gemeente Amsterdam in de pers roept dat, indien zo’n knelpunt in Amsterdam had gelegen, men dat allang had aangepakt. De politiek in Den Haag is erg terughoudend als het om investeren in de economische vooruitgang van de verderaf in de periferie gelegen gebiedsdelen gaat. Je vraagt je af, waar blijft de Europese gedachte in dezen? Het is toch goed voor Nederland én Europa, als de welvaart in gelijke mate verdeeld wordt over het gehele land?

Markt in Scandinavië

Uit diverse institutionele en wetenschappelijke publicaties blijkt dat Nederland nu nog geen tiende deel benut van de potentiële markten die er te ontsluiten zijn in Scandinavië. Overal kunnen we lezen dat we daar nog voor een groot deel de plank misslaan. Een snelle trein noordoostwaarts brengt ons een stuk dichter bij die aantrekkelijke markten. Zo stelt de SER Noord-Nederland onder meer dat het behalve van noordelijk belang, zeker ook een belang van heel Nederland is om aansluiting te krijgen op het internationale hogesnelheidsnetwerk per trein, om als gebied aantrekkelijk te blijven voor (inter)nationale bedrijven, kenniswerkers en bezoekers. Nu er een nieuwe hsl-verbinding komt tussen Oslo – Kopenhagen – Hamburg, zullen er mogelijkheden zijn om Scandinavië voor Nederland per trein te ontsluiten. Op de splitsing Hamburg kun je dan zelfs kiezen voor de richting Kopenhagen – Oslo, of voor Stockholm – Helsinki.

Naast de lokale partijen stellen ook steeds meer landelijke partijen dat de noordelijke economie gebaat kan zijn bij een snelle aansluiting per spoor naar het westen van Nederland én naar Duitsland. Een snelle ontsluiting naar de Randstad en een doorgaande verbinding naar Duitsland heeft voor Noord-Nederland altijd prioriteit gehad, omdat die perspectief biedt op veel nieuwe banen en dus goed is voor de werkgelegenheid en de economie van het Noorden. Ook is het door de aardbevingsproblematiek noodzakelijk om de noordelijke economie te blijven stimuleren. Met de komst van een hsl kan wonen in Groningen aantrekkelijker worden wanneer je in kortere tijd in Amsterdam of Hamburg kunt zijn.

Voorbeeld Lille

L’Histoire se repète… Toen dertig jaar geleden in Frankrijk de snelle TGV-lijn Parijs-Lille in gebruik kwam, was Parijs aanvankelijk ook zeer sceptisch over het kostenplaatje en de uitwerking hiervan. De situatie was destijds vergelijkbaar met die in Nederland. Lille, dat ver weg in het noorden van het land lag, kampte met hoge werkloosheid en een economische achterstand ten opzichte van de regio Parijs. Toen de snelle spoorverbinding er eenmaal lag, vestigden zich in rap tempo industrie en dienstverlening langs deze hoogwaardige infrastructuur en zag Parijs in eerste instantie met lede ogen aan dat bedrijven en instellingen zich voor een deel gingen verplaatsen richting Lille. Pas later drong het besef in Parijs door, dat beide regio’s (zowel Parijs als Lille) een juist elkaar versterkende economische rol spelen en beide daar tot op de dag van vandaag de vruchten van plukken.

Gezien vanuit landelijk en Europees perspectief, zal niet alleen het Noorden, maar het gehele land veel baat en voordelen hebben bij de aanleg van de Lelylijn, als onderdeel van een hoogwaardige snelle internationale vervoer-as.


Bart de Glint uit Rolde is muzikant, treinliefhebber en`Lelylijn-watcher`.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie
menu