RUG en Hanzehogeschool zijn net grootschalige veehouders die hun veestapel steeds verder wilden uitbreiden, voor een betere dekking van hun stijgende vaste kosten | opinie

Nieuwe studenten in de rij voor de Keiweek in Groningen in 2018. Archief DVHN

Volgens Hein Vrolijk krijgen de Nederlandse universiteiten en hogescholen alleen de lusten van de groei en laten ze de extra lasten over aan gemeente en de rest van de bevolking.

Viktor Venhorst, economisch geograaf aan de RUG, sprak op 24 juli in het Dagblad van het Noorden alleen over de voordelen van verdere studenteninstroom (‘Onderzoeker: Verdubbeling aantal studenten in Stad is goed nieuws’). Volgens hem komt ‘de meerderheid’ van de studenten van de RUG en Hanzehogeschool uit de drie Noordelijke provincies plus Overijssel: ,,Het is onze eigen jeugd die hier studeert en woont’’.

Om die reden voelt hij niets voor een campus op het Zerniketerrein: ,,Bedenk wel dat de studenten onze eigen jongeren zijn, die hier voor een groot deel blijven, die meedoen in de stad, die hier een plek krijgen op de arbeidsmarkt.’’

Hij vindt het ‘opzienbarend dat ongeveer de helft hier blijft’, maar maakt daarbij geen onderscheid tussen studenten die wel of niet uit het Noorden afkomstig zijn. In een RUG-rapport uit 2020 waarvan hij een van de auteurs is, staat dat van de niet uit het Noorden afkomstige studenten twee jaar na afstuderen 1 à 2 procent in het Noorden woont. Van de wél uit het Noorden afkomstige studenten zijn dat 49 (RUG) en 75 procent (Hanzehogeschool).

Niet zoveel plek

Zes jaar na afstuderen zijn die aantallen overigens teruggelopen naar respectievelijk 36 en 65 procent. Blijkbaar is er voor de Groningse studenten niet zoveel plek op de Noordelijke arbeidsmarkt. Opvallend: IBM is het enige internationale bedrijf dat recentelijk in Groningen een (kleine) vestiging begon, om te profiteren van jong talent.

Ook bij de gevolgen van de studentisering voor leefklimaat en de woningmarkt vergeet Venhorst onderscheid te maken tussen ‘onze eigen jeugd’ en de rest van de studentenpopulatie: studenten uit het buitenland (inmiddels al 24 procent) en uit de Randstad.

RUG en Hanzehogeschool hebben momenteel samen 65 duizend studenten, waarvan er 45 duizend in Stad wonen. Zodat er maar liefst 20 duizend elders wonen, meestal bij hun ouders. Het is dus vooral ‘onze eigen jeugd’ die grotendeels buiten de Stad woont, en relatief weinig gebruik maakt van het krappe woonaanbod.

Alle gevolgen van dien

Met alle gevolgen van dien voor de woningmarkt: de huizenprijzen zijn enorm gestegen en veel starters moeten hun heil buiten de Stad zoeken. Na Amsterdam is Groningen de stad met de meeste particuliere beleggers op de huizenmarkt. In de periode 2012-17 is het aantal particuliere huurwoningen met ongeveer 40 procent gestegen.

Niet vanwege het toerisme – zoals in de hoofdstad waar verhuren via AirBnB uiterst lucratief is geworden – maar vanwege de enorme groei van het aantal studenten: een verdubbeling in de afgelopen 20 jaar. Een groei die niet afkomstig is van ‘onze eigen jeugd’ want de RUG heeft zich het afgelopen decennium juist op buitenlandse studenten gestort.

Vooral Randstedelijke studenten wonen in huizen die door hun rijke ouders zijn gekocht. Ook de professionele huisjesmelkers hebben zich niet onbetuigd gelaten.

Extra geld per student

De grootste profiteurs zijn Hanzehogeschool en RUG (de werkgever van Venhorst). Want voor iedere student die bij hen afstudeert krijgen ze een zogeheten Rijksbijdrage – naast de collegegelden van de studenten zelf. Een student erbij levert dus extra geld op terwijl de extra kosten veel lager zijn. In die zin zijn ze te vergelijken met grootschalige veehouders die hun veestapel steeds verder wilden uitbreiden, voor een betere dekking van hun stijgende vaste kosten.

De groeistrategie van hogeronderwijsinstellingen wordt heel wat minder aantrekkelijk wanneer zij ook voor woonruimte zouden moeten zorgen – zoals gebruikelijk bij Amerikaanse topuniversiteiten, die mede daardoor een stuk kleiner zijn dan de RUG. In de huidige situatie krijgen de Nederlandse universiteiten en hogescholen alleen de lusten van de groei (extra inkomsten) en laten ze de extra lasten over aan gemeente en de rest van de bevolking.

Het is een kwalijke zaak dat onderzoekers als Venhorst deze kromme verdeling proberen recht te praten.

Hein Vrolijk is zelfstandig onderzoeker, docent en publicist. Hij schreef meer over hoger onderwijs op zijn blog eco-simpel.nl

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie
menu