Betaalbare woningen moeten woningen zijn die financieel behapbaar zijn voor het leger partnerlozen dat eraan komt | opinie

Er moeten 900.000 woningen bij komen, maar wat voor woningen moeten dat zijn? Foto: Shutterstock

Voor 2030 moeten er 900.000 woningen bij komen, stelt de regering. Maar hoe pas je de bouw aan op de samenstelling van de huishoudens?, vraagt Jan Latten.
Lees meer over
Opinie

De roaring twenties zijn begonnen. We hebben een gierende inflatie, oorlog in Oekraïne, een migratiecrisis en een woningcrisis. Maar Hugo de Jonge heeft beloofd jaarlijks 100.000 woningen te bouwen. Daarvan moet twee derde ‘betaalbaar’ zijn. Dat zijn sociale huurwoningen tot 750 euro, ‘middenhuurwoningen’ tot 1000 euro en koopwoningen tot ruim 350.000 euro. De rest mag duurder zijn.

Helaas schiet de prijs van bouwmaterialen snel omhoog. Alleen al dakpannen zijn in één jaar tijd 30 à 40 procent duurder geworden. Een appartementje van 45 vierkante meter kost in Den Haag nu al circa 275.000 euro. Inflatie en vertragende procedures jagen de bouwkosten extra op. Voor hetzelfde geld zul je straks nog minder woning krijgen.

Recht op vierkante meters

Grote woningen bouwen die betaalbaar moeten zijn wordt lastig. Premier Rutte heeft al laten doorschemeren dat we ‘iets’ armer worden. Volgens anderen worden we zelfs flink armer.

Menigeen zal zich in de toekomst minder vierkante meters woonoppervlak kunnen veroorloven. Recht op wonen, ja, maar ook recht op veel vierkante meters?

Liefdesleven allesbehalve stabiel

Er speelt nog een andere trend die men zich te weinig realiseert: steeds vaker is een bewoner één volwassene met één eigen inkomen. Dat geldt net zo goed voor een single moeder of vader als voor iemand die alleen woont. Als ze samen worden geteld, dan zijn er over zo’n twintig jaar meer partnerloze bewoners dan koppels (al dan niet met kinderen). Vaker dan nu zullen de woonkosten daarom straks door één volwassen bewoner moeten worden opgebracht.

We leven anders, en we gaan anders wonen. Tot begin jaren tachtig volgde men in het leven een duidelijk pad. Men trouwde vanuit het ouderlijk huis en bleef bij elkaar. Er was niet veel te kiezen. Het waren de hoogtijdagen van het grote eengezinshuis. Nu is alles te kiezen. Er zijn zoveel keuzen te maken op het vlak van relaties dat het liefdesleven allesbehalve stabiel is.

Individuele wooncarrières zullen in de toekomst, nog meer dan nu, bestaan uit allerlei ‘omleidingen’. Menig starter is na de zoveelste mislukte try-out-relatie weer single of komt als boemerangkind weer terug bij ouders. Co-ouderende exen hebben twee woningen nodig en meer mensen kiezen soms voor een latrelatie zonder samen te wonen. Steeds vaker zijn er in het leven perioden waarin iemand tijdelijk alleen woont, al dan niet met kind. Daar moet Hugo in de woningbouwplannen rekening mee houden.

Behapbaar voor partnerlozen

Samenwonen betekent doorgaans dat je als stel ook een dubbel inkomen hebt. Een verbroken liefde betekent vaak – vooral voor vrouwen – een forse financiële achteruitgang.

Te weinig beseft men dat aan een turbulent liefdesleven een duidelijk prijskaartje hangt. Gemiddeld heeft een alleenstaande (ongeacht leeftijd) per jaar 26.000 euro besteedbaar inkomen, een koppel zonder kinderen 52.000; het dubbele.

Een eenoudergezin heeft een overeenkomstige achterstand op een gezin met twee ouders. Als partnerlozen eenzelfde woning willen bewonen als koppels, houden ze veel minder over voor andere uitgaven. Niet verwonderlijk dat woonlasten voor alleenwonenden ruim 40 procent bedragen van hun inkomen. Koppels komen gemiddeld op 27 procent.

Betaalbare woningen moeten woningen zijn die financieel behapbaar zijn voor het leger partnerlozen dat eraan komt. Vaker tussendoor alleen, minder vaak permanent samen. Voor sommigen is het misschien een nieuwe vrijheid en nieuw geluk, maar het is ook de voorbode van meer bewoners met minder geld voor wonen.

Nu inzetten op bouwen van kleinere woningen voor partnerlozen is urgent om wonen in de toekomst betaalbaar te houden.

Jan Latten is emeritus hoogleraar demografie

Nieuws

menu