Om de kans op virusuitbraken te verkleinen zullen we ons dieet flink moeten aanpassen: minder vlees, minder virus | Opinie

'Er komen steeds betere vleesvervangers op de markt.' Foto: DvhN/LC

De huidige coronacrisis is niet los te zien van hoe wij met onze omgeving omgaan, in het bijzonder met dieren, stelt Nick Nieuwenhuijsen, raadslid voor GroenLinks in Groningen.
Lees meer over
Opinie

Afgelopen week was het de Nationale Week Zonder Vlees. Hiermee wordt aandacht gevraagd voor de (vaak verborgen) kosten van vlees en welke alternatieven ondertussen voorhanden zijn.

Het was ook de week waarin precies een jaar geleden heel Nederland volledig tot stilstand kwam door de uitbraak van Covid-19.

Vleermuis

Een virus dat 8.500 kilometer hier vandaan in China ontstond, waarschijnlijk door het slachten van een dier. In ieder geval is het virus afkomstig van een dier en zijn er sindsdien wereldwijd al bijna 118 miljoen mensen besmet geraakt en meer dan 2,6 miljoen mensen aan overleden.

Dichter bij huis zijn er na een jaar ongeveer 16.000 doden door corona te betreuren en is de economische schade met -3,8 procent de grootste sinds WOII (in Groningen zelfs -5 procent).

Ook de sociaal-maatschappelijke prijs die we voor de vrijheidsbeperkende lockdowns betalen is ongeëvenaard hoog.

Herhaling voorkomen

Je zou denken dat we er alles voor over hebben om een (herhaling van een) dergelijke pandemie te voorkomen. Daar lijkt het echter niet echt op.

Zo dringen we steeds verder natuurgebieden in voor voedsel of grondstoffen, wat de kans vergroot dat we in contact komen met diersoorten die nieuwe virusstammen bij zich dragen die dodelijk kunnen zijn voor mensen – of dodelijk worden in interactie met mensen.

Verspreiding is een makkie

Ook gaan we veel meer op reis en voeren we meer handel dan ooit tevoren. In zo’n 53 uur kun je (pre-corona dan) de wereld rondvliegen. Maar meer nog dan mensen zeulen we massaal levende en geslachte dieren de grenzen over. De verspreiding van een virus is daarmee een makkie.

Daarnaast hebben we in de twintigste eeuw de (zeer) intensieve veehouderij opgezet, waarin nieuwe virussen en vooral mutaties vrij spel hebben. Nertsenfokkerijen werden onlangs vervroegd ‘opgeruimd’ uit angst voor mutaties van het coronavirus. Maar de kans op een nieuw, besmettelijk en dodelijk virus is levensgroot in een land met zo’n hoge dierendichtheid per vierkante meter als het onze.

Vogelgriep als basis

Naast varkenspest en vogelgriep, die met name tientallen miljoenen dieren het leven kost(t)en, hebben we met Q-koorts gezien hoe gevaarlijk dit ook voor mensen is. En ook de beruchte Spaanse griep (20-50 miljoen doden) had waarschijnlijk een vogelgriep als basis.

Naast het bestrijden van de gevolgen van deze pandemie met reisverboden, lockdowns en vaccins, moeten we vooral de oorzaken bestrijden, op landelijk, regionaal en ook gemeentelijk niveau. Daarom is het goed dat de gemeente Groningen meedoet aan de ‘City Deal Voedsel op de Stedelijke Agenda’ en dat ze binnenkort met een nieuwe voedselagenda komt.

Agrarische economie

Dit biedt de kans om nog veel meer in te zetten op het stimuleren van de vraag naar lokaal en duurzaam geproduceerd voedsel. Hiermee versterk je de band tussen stad en ommeland, voorkom je dat ons voedsel grote afstanden aflegt en stimuleer je de lokale, van oudsher agrarische economie.

Bovendien is dit dé manier om de kans op nieuwe virussen en verlies van biodiversiteit te verkleinen.

Verkleinen van gezondheidsverschillen

Daarnaast kunnen we van kennisinstellingen als het ROC, Hanze en de RUG nog meer leren over hoe we (van jongs af aan) beter en gezonder kunnen eten. Dit kan flinke gezondheidswinst- en weerbaarheid opleveren, met als speerpunt het verkleinen van de grote gezondheidsverschillen tussen de economische klassen in deze regio.

En ten slotte zullen we, indachtig de Nationale Week Zonder Vlees, moeten inzetten op het overstappen naar meer plantaardige in plaats van dierlijke eiwitten. Niet alleen om virussen te voorkomen, maar ook om klimaatverandering tegen te gaan.

Steeds betere vervangers

Het produceren van dierlijke eiwitten kost véél meer grond, water en energie dan plantaardige eiwitten, waarvan ook steeds betere vervangers op de markt komen.

Groningen is in een unieke positie om met haar agrarische cultuur en innovatieve heden een aanjager te zijn in het verbeteren van ons voedselsysteem. Laten we die kans pakken.


Nick Nieuwenhuijsen is raadslid voor GroenLinks in Groningen en houdt zich onder andere bezig met gezondheid en dierenwelzijn

Nieuws

Meest gelezen

menu