Gemeenteraadsleden zijn nog altijd vooral man, wit en hoogopgeleid. Kandidatencommissies moeten zorgen voor een betere afspiegeling van de samenleving | opinie

Beëdiging van vier nieuwe wethouders in de Raadzaal van Hoogeveen, augustus 2020. Foto: Andre Weima Fotografie

Op dit moment vormen de gemeenteraden geen goede afspiegeling van de samenleving, stellen Floortje Fontein, Zahra Runderkamp en Iris Bos. Zij roepen de kandidatencommissies op om diverse lijsten op te stellen.

Het profiel van de gemeenteraadsleden in Nederland is nog altijd eenzijdig: op dit moment is zo’n 70 procent van alle raadsleden man, 58 procent is 50-plus en 78 procent is opgeleid op hbo-/wo-niveau. Ter voorbereiding op de gemeenteraadsverkiezingen van 16 maart 2022 zijn lokale politieke partijen al maanden bezig met het werven en opleiden van nieuwe kandidaten. De eerste lijsten worden deze weken vastgesteld.

Grote vraag is: zien we volgend jaar een betere weerspiegeling van de Nederlandse kiezers op de lijst? De bal ligt bij de kandidatencommissies om diverse lijsten op te stellen.

Uit een analyse van de NOS uit 2018 bleek dat mannen nog altijd de kieslijsten domineren. Bij geen van de 355 gemeenten stonden er meer vrouwen dan mannen op de kieslijst. Alleen de gemeente Heemstede slaagde erin om evenveel mannen als vrouwen op de kieslijst te hebben. Na deze verkiezingen was slechts 31 procent van de raadsleden vrouw en ook in de Tweede Kamer hebben we nog nooit evenveel vrouwen als mannen gezien.

Geen goede afspiegeling

Waarom dat ertoe doet? Lokale politici hebben een grote impact op ons leven. Gemeenten beslissen over onderwerpen die direct van belang zijn voor haar inwoners. Op dit moment vormen de gemeenteraden geen goede afspiegeling van de samenleving. Naast sekse is bredere diversiteit wat betreft opleidingsniveau, leeftijd en etnische afkomst in veel gemeenteraden ver te zoeken.

Nog altijd hebben witte mannen van middelbare leeftijd met een hoog opleidingsniveau de overhand. Dit betekent dat er niet genoeg verschillende mensen over deze belangrijke onderwerpen meepraten en dat er te weinig rekening wordt gehouden met de belangen van ondervertegenwoordigde groepen.

Meer diversiteit verbetert de kwaliteit van politiek. Wanneer de mensen die worden geraakt door bepaald beleid ook aan tafel zitten, brengen zij specifieke kennis en ervaringen mee en worden er betere beslissingen genomen.

Meer vertrouwen en rechtvaardiger beleid

Dat leidt tot meer vertrouwen in de politiek en rechtvaardiger beleid. Bovendien zorgt de zichtbaarheid van verschillende raadsleden ervoor dat meer mensen zich herkennen in de politiek en sneller gemotiveerd raken om zelf ook politiek actief te worden.

Aan de instroom van vrouwelijke raadsleden wordt hard gewerkt. Organisaties zoals Stem op een Vrouw zetten zich al maanden in om met trainingen en mentornetwerken vrouwen klaar te stomen voor de gemeenteraadsverkiezingen. Ook een aantal gemeenten moedigt zelf met succes vrouwen aan actief te worden in de lokale politiek.

Zo lanceerde de gemeente Baarn in 2017 een initiatief om meer vrouwen te inspireren zich te kandideren voor het raadslidmaatschap. Na de verkiezingen van 2018 steeg het aantal vrouwelijke raadsleden daar van 24 naar 42 procent. Ook in andere gemeenten als Breda, Eindhoven, Purmerend en Haarlem zijn gemeenteraden zelf aan de slag gegaan voor meer diversiteit.

Hardnekkige stereotypes

Zulke initiatieven zijn hard nodig, ook omdat vrouwen geconfronteerd worden met verschillende hindernissen om politiek actief te worden. We hebben nog steeds hardnekkige stereotypen over wie er in de politiek hoort te zitten. Vrouwelijke politici krijgen te maken met meer online haat en intimidatie dan hun mannelijke collega’s, en ze worden nog steeds relatief vaker dan mannen gedwongen te kiezen tussen het zorgen voor familieleden en het opbouwen van een politieke carrière.

Nu vele politieke partijen aandacht besteden aan het scouten en trainen van meer vrouwelijke kandidaten voor de gemeenteraden, is het aan de lokale kandidatencommissies om dit harde werk te belonen. Alleen wanneer zij met diverse kieslijsten komen, kunnen wij in maart 2022 allemaal stemmen voor meer diverse gemeenteraden. Kandidatencommissies, de bal ligt nu bij jullie.

Floortje Fontein en Zahra Runderkamp zijn vrijwilliger en Iris Bos is bestuurslid van de Stichting Stem op een Vrouw

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie
menu