Opinie: 'Dood de beverratten niet, verstevig de dijken om gevaarlijke schade te voorkomen'

Een beverrat.

Bij de kostbare strijd tegen bever- en muskusratten wordt altijd geschermd met de grote schade die deze beesten zouden aanrichten. Onze veiligheid zou in het geding zijn. Maar harde feiten ontbreken.
Lees meer over
Opinie

Het is fascinerend om te lezen hoe waterschappen consequent spreken over het ‘vangen’ van bever- en muskusratten. In het artikel ‘Gevreesde beverrat gevangen onder rook van de stad’ van 6 juli, worden acht vervoegingen van het werkwoord ‘vangen’ gebruikt, maar nul van het werkwoord ‘doden’. Het is ook heftig om te benoemen dat je zo’n 1200, voorheen zelfs 30.000, muskusratten per jaar doodt. Vooral wanneer de businesscase voor dat beleid aan alle kanten rammelt…

De tienduizenden gevangen ‘exemplaren’, zoals ze in het artikel genoemd worden, zijn levende wezens. Het zijn individuen met een eigen karakter, met een intrinsieke waarde. Het zijn dieren die kunnen lijden, en die extreme angst en pijn ondervinden wanneer zij een lange verdrinkingsdood doormaken in een vangkooi.

Schade aan dijken niet inzichtelijk

Wanneer het gaat om het bejagen van andere diersoorten, staat de gemiddelde Nederlander daar kritisch tegenover, maar bij muskus- en beverratten ligt dat wat anders. De veiligheid van dijken wordt steevast als argument genoemd, omdat mensen daar zenuwachtig van worden. Zoals Pieter Reitsma van waterschap Noorderzijlvest stelt: “Die gaten wil je niet in je dijken hebben.” Alsof er dijkdoorbraken veroorzaakt worden door deze dieren. Alsof je voor de keuze wordt gesteld: jouw leven, of dat van de muskusrat.

De waarheid is dat de schade niet inzichtelijk is omdat deze niet wordt bijgehouden, dat schade meestal hersteld kan worden, en daarnaast de schade kan worden voorkomen door simpelweg de dijken te verstevigen in plaats van dieren te doden.

Bestrijden inefficiënt en duur

De populaties van muskusratten en beverratten zijn behoorlijk teruggebracht. Maar zelfs na jarenlange bestrijding, die jaarlijks 35 miljoen euro (!) van ons belastinggeld opslokt, is het nog niet gelukt om de dieren volledig uit te roeien. Ze zullen van over de grenzen blijven komen, we hebben immers nog geen dierendouane in gebruik die dit tegen kan houden. Daarnaast wordt er volop in dijken en oevers gegraven door andere diersoorten, zoals bevers, rivierkreeften, mollen, konijnen, en zelfs onze geliefde viervoeter: de hond.

Zou het, zo bekeken, niet veel slimmer zijn om de dijken te verstevigen zodat ze beschermd zijn tegen graafschade door al deze dieren? Hen allemaal uitroeien is een onmogelijke en ook onwenselijke opgave. We kunnen gebruik maken van eDNA, om aan de hand van sporen van muskusratten te zien waar de preventie het meest urgent is.

Kosten niet geverifieerd

Er wordt vaak beweerd dat er hoge kosten aan dijkversteviging verbonden zouden zijn, maar waar we laatst aan herinnerd werden dankzij de heer Baudet: het is verstandig om een dergelijke uitspraak pas aan te nemen wanneer het bedrag is onderbouwd en geverifieerd. Niet bij iedere dijk of talud komen muskusratten voor of veroorzaken ze schade, en de gevolgen van schade zijn niet overal even groot. In veel gevallen hebben agrariërs er last van dat er gaten in oevers zitten, terwijl zij tot aan de rand van hun grond koeien laten grazen of landbouw bedrijven. Het zou dan een betere oplossing zijn om oevers daar niet voor te gebruiken, en deze lekker met rust te laten zodat er een rijke begroeiing kan ontstaan die ook nog eens ten goede komt aan de biodiversiteit.

Onderzoek vereist

Op 14 juni is er in de Unie van Waterschappen voor gekozen om muskusratten ‘terug te dringen tot aan de landsgrens’. Verschillende waterschappen hebben aangegeven daarnaast onderzoek te willen doen naar diervriendelijke preventie van graafschade door muskus- en beverratten. Bij dezen wil ik de oproep doen aan waterschap Noorderzijlvest om zich hierbij aan te sluiten. Laten we het doel voor ogen houden: het voorkomen van gevaarlijke schade aan dijken, niet het doden van dieren.

Cynthia Pallandt is algemeen bestuurslid in waterschap Brabantse Delta


Nieuws

menu