Opinie: Klimaatakkoord splijtzwam tussen Stad en Ommeland

Op het platteland schiet het openbaar vervoer vaak tekort voor woon-werkverkeer. Foto Archief Jilmer Postma

Het Klimaatakkoord maakt het leven op het platteland bepaald niet aantrekkelijker. Met een elektrische deelauto ga je er ook niet komen in het Ommeland.

In het grensgebied van Nederland heeft aantrekkelijk openbaar vervoer altijd ontbroken. Een belbus die je een uur van tevoren moet bellen, is niet uitnodigend. Als je dan de fiets pakt om 5 kilometer verderop de trein te halen en daarmee een uur te vroeg op je afspraak in de stad bent, overweeg je al snel een auto.

De voordelen van een eigen heilige koe in het Ommeland, ondanks de hoge kosten, zijn nog altijd vele malen aantrekkelijker dan de nog hogere kosten van het openbaar vervoer en veel lagere betrouwbaarheid en comfort. Want zodra de herfst invalt, is het nog maar de vraag of je met het openbaar vervoer 50 kilometer verderop op je werk komt.

Daarbij kan voor werken met de auto een quantumvoordeel gelden. Als je kinderen tot de 30 procent behoren die niet gemiddeld zijn, rij je met een volle auto ook voor de basisschool naar de stad.

Elektrisch?

Echter, hoe kom je nog op school en werk als het rekeningrijden wordt ingevoerd, de belastingen op benzine- en dieselauto’s en bijbehorende brandstoffen omhooggaan en wanneer je vanaf 2030 alleen nog maar elektrische wagens kunt kopen? Een aanschafsubsidie van 6000 euro klinkt al gauw minder leuk op een aanschafwaarde van 40.000 euro en met het adagium ‘wie het eerst komt, die het eerst maalt’.

Dat alles in een realiteit van alsmaar stijgende kosten en met overheidsbeleid dat sparen onmogelijk en niet meer lonend maakt. Met een elektrische deelauto ga je er ook niet komen in het Ommeland, gezien het feit dat je deze vaker nodig hebt dan iemand in de stad. En een leaseauto is op het platteland financieel onverantwoord.

Verantwoord

Ooit kwam je in het Ommeland wonen omdat je verantwoorde keuzes wilde maken. Een huis kopen op slechts één inkomen was juist verantwoord. Als jonge werknemer op de arbeidsmarkt was het inkomen navenant en waren de huizenprijzen in de stad ruim tien jaar geleden al hoog. Dus kocht je met een bouwtechnisch rapport een huis in de provincie.

Klimaatreligie

Met het Klimaatakkoord kunnen vele Ommelanders een fijne toekomst vergeten. De Groninger gasbel wordt door het kabinet ingeruild door de klimaatreligie. Daar zit je dan in de uiterwaarden van de provincie met je huis dat zwaar gerenoveerd moet worden, wil de daarbovenop komende verduurzaming energetisch effect hebben. Dan komt een benodigd investeringsbedrag van minstens een ton eerder in de buurt.

Hoewel gemeenten nog lang geen alternatief plan hebben klaarliggen hoe je huis te voorzien van een duurzame energievoorziening, mag je alvast een hogere gasprijs betalen en word je geconfronteerd met stijgende belastingen op energie.

En waar mensen in het erkende aardbevingsgebied nog gecompenseerd zijn met bijvoorbeeld zonnepanelen ter waarde van 4000 euro, mogen de inwoners van het economisch achtergestelde Oost- en Zuid-Groningen of Zuid-Limburg het zelf uitzoeken.

Leningen

Vanuit Den Haag wordt met gebouwgebonden leningen geantwoord, vanuit het bedrijfsleven met duurzame huurconstructies met een rentepercentage van 100 procent en vanuit gemeenten met experimentele erfpacht om je in de warmte van alle aandacht dieper in de schulden te graven of twee keer zo hard te lopen als je stadsgenoot. Als kers op de taart mag je je woning aansluiten op een warmtepomp die niet in staat is oudere huizen te verwarmen, omdat een warmtenet of geothermie geen opties zijn in het buitengebied.

Middenklasse

De middenklasse mag voor dit alles de onderklasse nog meer compenseren, omdat het rijk niet zit te wachten op een golf van gele hesjes. Dit oplossen met meerwerken is geen optie met kinderen in de basisschoolleeftijd. Want met een extra auto en kinderopvang, houd je onderaan de streep minder over dan een anderhalf verdienmodel.

Als het je lukt je oude huis te verkopen zonder verlies, mag je hopen dat je met je kinderen een betaalbaar huis in de stad zonder tuin op basis van twee volledige inkomens kunt vinden. Dan kun je beiden fulltime gaan werken, de auto’s vanaf de eerste lentezonnestralen voor het huis laten staan en met je overige geld de kinderopvang steunen. Vergrijzing? Je had maar geen kinderen moeten krijgen.

Vicki Van Lommel is milieudeskundige op het gebied van duurzaamheid, klimaat, energie en circulaire economie.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie
menu