Organisaties die kwetsbare ouderen bijstaan worden te weinig ondersteund door de overheid | opinie

'Organisaties voor kwetsbare ouderen krijgen te weinig steun.' Foto: Shutterstock

Organisaties die kwetsbare ouderen bijstaan worden te weinig ondersteund door de overheid, stelt Bert Kolk, voorzitter van Humanitas Midden-Groningen.
Lees meer over
Opinie

„De zwakste ouderen blijven bij de overheid buiten beeld”, schrijft Martin van Rooijen in een opiniestuk in het Dagblad van het Noorden op 7 april. Hij schrijft dat ouderen met de laagste inkomens een kwetsbare en moeilijk te bereiken groep vormt en dat maatregelen om deze groep financieel te ondersteunen de groep niet bereikt.

Hij doelt hierbij op gebruik van de energietoeslag. Hij roept familie, vrienden, buren en zorgverleners op om hulp te bieden. De oproep die hij doet is terecht. Veel ouderen met weinig inkomen kunnen gebruik maken van toeslagen, kwijtschelding gemeentelijke belastingen, energietoeslagen en ook de mogelijkheid van teruggave van inkomstenbelastingen, maar ze doen het vaak niet.

Dit heeft veel te maken met schaamte. Men wil niet graag ervoor uitkomen dat men armoede heeft. Maar ook weten mensen niet welke mogelijkheden er zijn. Ook weten mensen niet hoe je dingen moet aanvragen of men mist de digitale vaardigheden hiervoor.

Voor veel ouderen is de materie te ingewikkeld

De overheid gaat er nog veel te veel van uit dat mensen alles lezen en op de hoogte zijn van regelingen. Voor veel van deze ouderen is de materie te ingewikkeld om het te kunnen begrijpen. Of door het al lang niet meer deelnemen aan het maatschappelijk leven kunnen ze het niet meer volgen.

We weten niet, omdat daar nog maar weinig onderzoek naar is gedaan, hoeveel geld de overheid niet uitkeert en waar ouderen wel recht op zou hebben. Het lijkt er soms wel op dat de overheid het bewust zo ingewikkeld maakt om te voorkomen dat men te veel aanvragen krijgt. Er blijft dus geld achter bij de overheid.

Wat is hier nu tegen te doen? Allereerst moet de informatie eenvoudiger, maar we weten ook dat dit een wens is waarvan men zegt eraan te werken, maar waar in de praktijk weinig van terechtkomt. De volgende regeling is vaak nog weer ingewikkelder als de vorige. De enige weg om dit te onderkennen is de ouderen meer hulp en ondersteuning te bieden.

Hulp door wie en hoe?

Maar hulp door wie en hoe? Gemeenten, die die hulp aan haar kwetsbare oudere inwoners zouden moeten bieden, proberen dit wel. Maar ze zien ook steeds meer dat de financiële middelen daarvoor ontbreken. De kosten van het Sociale Domein rijzen nu al de pan uit.

En de groep ouderen waar het hier om gaat zijn geen personen die met een simpele handleiding snel zelf aan de slag gaan. Bovendien zijn deze mensen vanwege hun vaak geringe betrokkenheid bij het maatschappelijk gebeuren argwanend naar de overheid.

Hoe kunnen we deze ouderen dan wel behulpzaam zijn? Hiervoor zouden we moeten kijken naar informele netwerken om deze ouderen te ondersteunen. Het toewerken naar het vergroten van het informele netwerk en daar buren of anderen voor te vinden, is in de huidige tijd problematisch.

Mensen hebben vaak geen tijd meer

Mensen hebben vaak geen tijd meer om hun oudere medeburgers te helpen. Er moet dus gezocht worden naar andere oplossingen. Een van de oplossingen is om het netwerk op een andere manier te organiseren. Dit kan door meer gebruik te maken van maatschappelijke organisaties. We zien dat vaak deze organisaties, wanneer zij dit goed aanpakken, een rol vervullen van ondersteuner. Misschien wel op een andere manier als in een informeel netwerk, maar vaak wel effectief.

Vele lokale overheden maken al gebruik van deze organisaties. Een van deze organisaties is Humanitas Midden-Groningen. Al vele jaren ondersteunen vrijwilligers van Humanitas mensen, die het zelf niet meer redden. Dit is op vele terreinen.

Maar wanneer we kijken naar het probleem van gebruik van voorzieningen door ouderen is in Midden-Groningen toch wel sprake van een redelijk unieke situatie. Humanitas Midden-Groningen heeft een eigen kantoor waar iedereen kan binnenlopen voor hulp. Of anders kan bellen.

We zijn vaak verbaasd over de bedragen die mensen terugkrijgen

Al ruim 15 jaar werken bij de activiteit Paperaszo vele vrijwilligers om iedereen die een vraag heeft hulp te bieden. Naast ouderen maken ook vele inwoners gebruik van deze dienst. De vrijwilligers hebben de tijd voor de ouderen, stellen hen op hun gemak en nemen alles door waar vragen over zijn. Nu men weer de belastingaangifte moet doen, is het een komen en gaan is van ouderen. We zijn vaak verbaasd over de bedragen die mensen terugkrijgen, soms ook van voorgaande jaren. Dit gaat vaak om zeer hoge bedragen.

Dit is ook de reden dat Humanitas Midden-Groningen samen met de Ouderenraad Midden-Groningen en ouderenorganisatie POSO de actie ‘Ouderenkaart’ weer heeft gehouden. Dit vooral ook om ouderen erop attent maken dat men gebruik moet maken van hun rechten en dat de vrijwilligers van Humanitas hen daarbij willen helpen. De ouderenkaart werkt, maar zou nog effectiever zijn wanneer de ouderen rechtstreeks benaderd worden. Echter uit oogpunt van privacy mag dit niet.

Gemeenten hebben mijns inziens nog te weinig oog voor dit soort oplossingen. Hier zou met veel meer kracht aan gewerkt moeten worden in het belang van de kwetsbare ouderen. Vaak worden deze organisaties, die dit werk doen, nog te weinig ondersteund door de overheid. Vooral gemeentelijke overheden zouden zich moeten realiseren dat ze het niet alleen kunnen, maar dat ook burgers kunnen helpen.

Bert Kolk is voorzitter Humanitas Midden-Groningen

Als ingelogde PREMIUM lezer kun je op dit artikel reageren. Hierbij hebben we een aantal huisregels voor opgesteld welke je hier kunt lezen.

Reageren

Nog geen toegang tot PREMIUM, abonneer je hier

Nieuws

menu