Participatie is niet vrijblijvend. Als de overheid bij herhaling een onvoorspelbare partner blijkt dan neemt de betrokkenheid van burgers steeds verder af | opinie

Fietsers over de Gerrit Krolbrug, met uitzicht op de verwijderde brug. Foto Jan Willem van Vliet

Serieuze participatie heeft een prijs, stelt Bert Meijberg. Bestuurders moeten zich realiseren welke verwachtingen ze wekken als ze burgers vragen om lang en intensief mee te denken.
Lees meer over
Opinie

Burgers worden door ‘de politiek’ niet altijd op hun wenken bediend. Zelfs niet na inspraak. Dat kan, dat mag. Voorwaarde is wel dat bestuurders open zijn in hun besluitvorming en voorspelbaar.

Ze moeten zich bovendien realiseren welke verwachtingen ze wekken als ze burgers vragen om lang en intensief mee te denken. Vanaf het begin moet ook duidelijk zijn welke mogelijkheden er zijn: wat is het plan, waar dient het voor, wat zijn de alternatieven en wat kan niet. En wat zijn de afwegingen die er bij de keuze toe doen.

Als die helderheid er is, moeten we die terugzien in het hele besluitvormingsproces en dan kan de uitkomst niet verrassen.

‘Eigenlijk’ geen alternatief

Dat betekent dat niet na verloop van (lange) tijd duidelijk wordt dat er voor het plan ‘eigenlijk’ geen alternatief is. Of dat uiteindelijk criteria of argumenten worden gebruikt waarvan niet op voorhand duidelijk was dat ze zwaar wogen. Ook als voor discussie vatbare gegevens, cijfers en voorspellingen doorslaggevend worden, gaat er iets fundamenteel fout.

In zulke gevallen is de prijs van participatie te hoog. Als ze zich niet realiseren dat op zeker moment de duur en de ernst van de gevraagde participatie consequenties moet hebben voor hun plannen, handelen bestuurders onverantwoordelijk. De korte termijn (het plan moet er door) wint het dan van de lange (burger en bestuur niet van elkaar vervreemden).

Participatie is niet vrijblijvend. Als de overheid bij herhaling een onvoorspelbare partner blijkt dan neemt de betrokkenheid van burgers steeds verder af. Dat is een proces dat in ons land al langer aan de gang is en inmiddels verontrustende vormen aanneemt. Dat moet juist ook het gemeentebestuur van Groningen, dat de ambitie heeft de mens centraal te stellen, zorgen baren.

Geen uitvluchten, goedpraterij of goedmakertjes

Als bestuurders de prijs van hun onvoorspelbaarheid in participatietrajecten erkennen maar desondanks vinden – hoe bedenkelijk ook – dat hun zaak die prijs waard is, dan rust de dure plicht op ze om helder te zijn over de motieven. Tellen andere belangen zwaarder? Dan moet daarover de waarheid op tafel. Geen uitvluchten, goedpraterij of goedmakertjes.

In het proces voor een nieuwe Gerrit Krolbrug, waarbij we lang en intensief hebben meegedacht, heeft het college zijn dure plicht niet vervuld. Door af te gaan op theoretische doorrekeningen van een machtige partij (Rijkswaterstaat) en niet te reageren op onze feitelijke weerlegging daarvan, wordt de inwoners van de stad nu voorgehouden dat je voor een hoge brug minder vaak hoeft te wachten en dat de helling daarvan niet bezwaarlijk is.

Voor de goede orde. Beide beweringen zijn aantoonbaar onjuist. Zo moet ook een 4,5 meter brug vrijwel altijd open voor de beroepsvaart. Op termijn geldt dat nog meer dan nu, want schepen worden steeds hoger.

Keertje vaker wachten

En wat de helling betreft: de Werkgroep Toegankelijk Groningen en de Fietsersbond hebben het college bezworen dat ze het zelfs voor lief zouden nemen als ze toch voor de lage brug een keertje vaker moeten wachten. Daarbij wijzen ze ook op de verkeersonveiligheid van een hoge helling.

Naast fysiek onveilig is de hoge brug overigens ook sociaal onveilig, vanwege de fietstunnel die er onderdoor moet. Een gegarandeerde hangplek.

Hadden we kunnen weten dat het die kant op ging? Nee, niet nadat alle partijen ons bij herhaling hebben aangespoord en er tot en met de Tweede Kamer voor hebben gepleit om onze 3 meter variant uit te werken. Nee, niet nadat ook de collegepartijen zich bij herhaling uitspraken voor een lage brug. En nu is plotseling alles anders. Zulke onvoorspelbaarheid maakt je onbetrouwbaar.

Moties voor de bühne

Raad, doe je plicht. Ga voor een lage brug. Scheep inwoners niet af met moties voor de bühne. Moties die niet van werkelijkheidszin getuigen, zoals schippers met een protocol dwingen om minder vaak om een brugopening te vragen of het voorstel het wegdek af te vlakken.

Ook een motie om de omgeving te verfraaien en de bewoners daarbij te betrekken helpt niet: serieuze participatie heeft een prijs. Wie gaat die betalen?

Bert Meijberg is bestuurslid van Bewonersorganisatie De Hunze en Van Starkenborgh en lid van het Gerrit Krolbrug Comité

Nieuws

Meest gelezen

menu