Als we, naast de gebruikelijke nieuwskanalen, geen kunst-, speel- en droomruimte bieden, vervalt ons waarnemen tot snel veroordelen | opinie

Protest tegen coronamaatregelen op het Museumplein in Amsterdam. Foto: ANP/Phil Nijhuis

Theater, literatuur, films en muziek scheppen plekken en momenten voor echte kennismaking met anderen, stelt Merlijn Twaalfhoven. Het is volgens hem pijnlijk dat dit wordt gezien als iets in de marge.
Lees meer over
Opinie

Ik fietste langs het Museumplein in Amsterdam. Kijk: een demonstratie, dacht ik. Onvrede. De stem van mensen die zich niet gehoord en gekend voelen bij het overheidsbeleid.

Maar wat was nou het verhaal? Er stonden ook trekkers met een bord: zonder boeren = honger. En ik zag vlaggen van Friesland, Groningen, Drenthe. En een prinsenvlag, dus oranje-wit-blauw, die geassocieerd wordt met de NSB.

Een cocktail van gevoelens en emoties kwam hier aan de oppervlakte. Wie ontrafelde wat er speelde? Op de NOS-site zei Michel (43): „Ik heb de eerste anderhalve maand wel begrip gehad voor het beleid, maar toen ben ik zelf op onderzoek uitgegaan en dan kom je in de ‘complottheorieën’ terecht, zoals velen het noemen. Maar goed, vele ‘complotten’ blijken nu achteraf waar te zijn.”

Leeg en arm nieuws

Men vroeg niet verder. Wat is er waar? Dit is toch een leeg en arm soort nieuws? Je geeft mensen een podium, maar laat ze daar onbeholpen wat roepen, en gaat dan weer verder naar het volgende item.

Er is een overkill aan meningen, een kakofonie aan losse ideeën, waarheden en uitspraken, zonder aandacht voor de ervaringen en dilemma’s van mensen die naar het Museumplein kwamen. Kunnen we vragen: waar ben je bang voor? En vooral: heb je iets ervaren waardoor je die vrees hebt?

Als we onze (bij elkaar gegoogelde) meningen los kunnen laten, en (daadwerkelijke) ervaringen kunnen delen, dan kan zichtbaar worden hoeveel werkelijks er achter de onrust en de waanzin schuilt.

Rijkdom aan zintuigelijke informatie

Waarnemen is een kunst. In een ontmoeting van mens tot mens zit een rijkdom aan zintuigelijke informatie, waardoor je toegang krijgt tot veel meer dan alleen de woorden die iemand spreekt.

Maar op een website, nieuwsfilmpje of stukje in de krant blijft daar weinig van over. De snelle analyses, korte nieuwsitems en felle discussies die volgden op de protesten verliepen via bestaande, uitgesleten patronen.

Als we, naast de gebruikelijke nieuwskanalen, geen kunst-, speel- en droomruimte bieden, vervalt ons waarnemen tot snel veroordelen. Dan ontstaan geen relaties, maar slechts transacties tussen verschillende groepen in de samenleving. Onze gesprekken worden beschuldigingen, ons contact iets om te vermijden.

Gesprekken uit de weg gaan

Ik merk hoezeer ik gesprekken over vaccinaties, overheidscontrole, vrijheidsbeperking of The Great Reset uit de weg ga. Moe om in uitgekauwde sporen en discussies te belanden. En bang voor de plakkerige kluwen van oprechte zorgen en onzintheorieën van YouTube.

Hoe krijgen we ruimte voor elkaars ervaringen? Waar is aandacht voor verhalen waar de pijn, onrust en vragen van het leven uit kan spreken?

Theater, literatuur, films en muziek scheppen plekken en momenten voor open waarneming, echte kennismaking met anderen. Dit is de ruimte voor subtiele, vaak moeilijk te duiden gevoelens, onbestemd verdriet en knagend ongemak.

Het is pijnlijk dat dit wordt gezien als iets in de marge, terwijl er, in deze pandemische tijd, een immense behoefte aan is.

Merlijn Twaalfhoven is componist en oprichter van The Turn Club, lid van de Akademie van Kunsten en één van de initiatiefnemers van de Sociaal Creatieve Raad. Hij schreef het boek ‘Het is aan ons, waarom we een kunstenaarsmindset nodig hebben om de wereld te redden’

Als ingelogde PREMIUM lezer kun je op dit artikel reageren. Hierbij hebben we een aantal huisregels voor opgesteld welke je hier kunt lezen.

Reageren

Nog geen toegang tot PREMIUM, abonneer je hier

Nieuws

Meest gelezen

menu