Scheld de schulden door het leenstelsel kwijt. De troostprijs van 1.000 euro per student is slechts een sluwe manier van slimme politiek | opinie

‘Student uit de pechgeneratie zit als rat in de val.’ Foto: Corné Sparidaens

Marie de Vries pleit voor het kwijtschelden van de studieschuld van studenten die onder het leenstelsel vielen. Volgens haar kan de overheid die schuld makkelijk overnemen.
Lees meer over
Opinie

Het klonk goed: ‘sociaal leenstelsel’. Wie kon daar tegen zijn in 2015? Toch waren er toen ook al kritische geluiden. Moest je studenten wel als onderdeel van hun opleiding meegeven dat lenen iets goeds was, in het belang van ons allemaal?

De politiek zag vooral voordelen. Want wat bespaard werd, zou worden geherinvesteerd in beter onderwijs, de rente op je studielening was laag, het zou geen invloed hebben op een hypotheek en je zou het makkelijk weer terug kunnen verdienen. En dus moesten veruit de meeste studenten (zonder rijke ouders) vanaf studiejaar 2015/2016 lenen bij DUO.

Voordien ontvingen uitwonende studenten 270 euro per maand als basisbeurs, in vier jaar tijd zo’n 14.000 euro. Thuiswonende studenten ontvingen vóór de invoering van het leenstelsel ongeveer 6.000 euro.

Alleen maar ellende

Omdat het parlement inmiddels inziet dat het vooral een asociaal leenstelsel is dat alleen maar ellende heeft gebracht, wordt het nu afgeschaft en komt de basisbeurs terug per 2023. Gevolg: een pechgeneratie van studenten met een massieve studieschuld die geen huis kunnen huren vanwege de krappe woningmarkt. Een markt die gedomineerd is door huisjesmelkers, pandjesprinsen en buitenlandse beleggers die door de overheid actief zijn uitgenodigd (via www.government.nl) om Nederlandse sociale huurwoningen te kopen als een vorm van beleggen.

Studenten zijn overgeleverd aan investeringsbedrijven als Blackstone die van hen zeer hoge huren verwachten. Een huis kopen dan? Ook geen optie, omdat hypotheekbanken inzage eisen in je studieschulden en anders (vaak) geen hypotheek geven. Als je samen met je partner een huis wilt kopen, zal dat hoogstwaarschijnlijk niet gaan lukken; een dubbele studieschuld ziet de bank al helemáál niet zitten. Studenten uit de pechgeneratie zitten als ratten in de val.

De regering beweert dat het onmogelijk zou zijn om elke individuele situatie van studenten van de pechgeneratie te compenseren. De één heeft geleend, de ander kreeg een extra toelage van de ouders, weer een ander heeft extra bijbaantjes genomen. Een slecht onderbouwde redenering die onhoudbaar is.

Sluwe slimme politiek

De 1 miljard euro die Rutte IV nu uittrekt om elke student een troostprijs van 1.000 euro te geven, is een sluwe manier van slimme politiek. Dat bedrag wordt ook al aan elke Nederlander toegekend als STAP-budget vanaf 1 maart aanstaande en geeft geen enkele verlichting voor wie tienduizenden euro’s aan studieschuld heeft opgebouwd.

Studenten van vóór 2015 en studenten van na 2023 krijgen gewoon een basisbeurs en die hoort ook de pechgeneratie toe te komen. Met terugwerkende kracht, zonder onderscheid. Het sociaal leenstelsel heeft de overheid een besparing van 8 miljard euro opgeleverd en het is zeer onrechtvaardig om dat nu af te kopen met slechts 1 miljard euro compensatie.

De schuld die we nu bij de overheid hebben, zou gemakkelijk door diezelfde overheid overgenomen kunnen worden. Het is toch immers niet onze schuld dat het uit de hand gelopen is?

Geen lapmiddelen

Senator Niko Koffeman (PvdD) heeft in de Eerste Kamer een motie ingediend om de pechgeneratie studenten deugdelijk te compenseren. Niet met lapmiddelen, maar vergelijkbaar met vorige en toekomstige generaties studenten.

Het gaat niet over haalbaar en betaalbaar, maar over recht en onrecht. En daarom, minister Robbert Dijkgraaf: scheld onze schulden kwijt.

Marie de Vries is masterstudent bestuurskunde Vrije Universiteit en fractiemedewerker PvdD in de Eerste Kamer

Als ingelogde PREMIUM lezer kun je op dit artikel reageren. Hierbij hebben we een aantal huisregels voor opgesteld welke je hier kunt lezen.

Reageren

Nog geen toegang tot PREMIUM, abonneer je hier

Nieuws

menu