Hoogmoed, mysterie, gebroken harten. De strijd over de plannen voor twee nieuwe boerenschuren bij Oudeschans lijkt wel een shakespeariaanse drama | opinie

Een woonhuis-annex-schuur, dat niet in het masterplan past, ging zomer 2020 in vlammen op. Foto: Huisman Media

De strijd over de plannen voor twee nieuwe boerenschuren bij Oudeschans lijkt wel een shakespeariaanse drama, stelt Max Niematz. Rest de belegerde vestingbewoners straks niks anders dan een gang naar de rechter?

In Oudeschans is een strijd ontbrand die veel van een shakespeariaans drama heeft. Hoogmoed, mysterie, gebroken harten – alles wordt er vertoond, sinds die ochtend dat argeloze wandelaars op het erf van De Winter bulldozers bezig zagen.

Het bedrijf ligt pal tegen de grens van de vesting. De broers telen pootaardappelen – twee gedreven twintigers voor wie het credo ‘stilstand is achteruitgang’ geen holle frase is. In 2013 hadden ze al een gigantische opslagloods neergezet, waarna ze de Oudeschanskers een borreltje aanboden uit dank voor het feit dat die hadden zitten slapen, op het moment dat de vergunningaanvraag in Het Streekblad verscheen.

Deze keer waren omwonenden alerter. Ze ontdekten dat de broers plannen hadden voor nog eens twee van die megaloodsen. Volgens het voorontwerp van bureau Rho adviseerde de provincie positief. Eén telefoontje, en het advies bleek negatief . Beter elders bouwen, vindt de provincie. Rho ziet het rooskleuriger. Om het plan juridisch dicht te timmeren goochelt het met bouwvlakken, telt appels bij peren op en beweert zelfs dat ook de bevolking positief is. Oh?

Zoals de ondergrondse

Het zijn de hoogtijdagen van corona. Vergaderen kan niet. Toch doen enkele bewoners dat – met de gordijnen dicht, zoals de ondergrondse dat deed in de oorlog. Werkgroep Het plan schuurt houdt een enquête. 86,3 procent van de bevolking ziet de plannen als een aanslag van hun leefomgeving.

En dan dit: om het erf te bereiken moeten veertigtonners uit heel Europa dwars door het dorp, wat veel overlast geeft. De broers beloven op eigen kosten een weg aan te leggen, mits men niet moeilijk zal doen over een paar loodsen. De bevolking bedankt voor de eer, men wenst geen smeergeld te ontvangen.

Wethouder Huizing verkoopt zijn ziel gemakkelijker. Die kan nu een weg op gemeentekosten schrappen.

Welwillende wethouder

Hoe ontstaan bouwprojecten? Je stapt naar de gemeente en treedt in overleg. Wethouder Huizing moet zich in deze beginfase dermate welwillend hebben opgesteld dat de broers vol vertrouwen aan de slag konden, planologen inschakelden, aannemers, kapitaalverleners, dit alles nog altijd buiten het zicht van de bevolking. Wel vertellen de broers desgevraagd dat ze Stichting Vesting Oudeschans (SVO) hebben ingelicht. Die vertegenwoordigt immers de bevolking. De voorzitter van de SVO bevestigt dit. Maar waarom heeft deze de plannen dan niet wereldkundig gemaakt? Vanwege corona? Wie het weet, mag het zeggen.

Feit is dat de veertigtonners juist voor zíjn huis een scherpe bocht moeten maken, waarbij het angstzweet je uitbreekt. Was hem daarom die nieuwe weg niet onwelkom, waarbij hij de loodsen op de koop toe nam? De voorzitter, een alom gerespecteerd man die heel veel goeds heeft gedaan voor het dorp, liet hier een enorme steek vallen.

De andere bestuursleden accepteerden dit niet en traden af, hetgeen de voorzitter geen andere keus liet dan ook op te stappen en als de wiedeweerga zijn snor te drukken in het buitenland.

Voorzienigheid schiet te hulp

Ook brand mag in dit drama niet ontbreken. Op het erf staat opa’s woonhuis-annex-schuur. Volgens het Rho-ontwerp zal het gesloopt worden, het past niet in het masterplan . Maar sloop is niet nodig, de voorzienigheid schiet te hulp. Zomer 2020 gaat het in vlammen op. Wat een coïncidentie! En nu werken de broers met dit verlies op ieders sentimenten om zo de urgentie van hun megalomane bouwplannen uit te venten.

En de wethouder? Die krijgt de functie van tragische held. Want bij hem zal langzamerhand ook wel het besef dagen dat hij aanvankelijk, zich niet bewust van het oorverdovend gebrek aan draagvlak, te toeschietelijk was tegenover de broers. Met de beste bedoelingen ging hij op hun initiatieven in, zich daarmee onwillekeurig in een situatie manoeuvrerend waaruit hij nauwelijks nog terug kan zonder zichzelf een slechte naam te bezorgen en de boeren een strop van enige miljoenen.

Met deze erfenis heeft de gemeenteraad van Westerwolde nu te maken. Binnenkort velt zij een eindoordeel. Wat te doen? In haar besluit voortbouwen op de fouten van haar wethouder, of die fouten juist ongedaan maken? In het eerste geval zit er voor de belegerde vestingbewoners niets anders op dan hun kruit droog te houden voor een gang naar de rechter.

Max Niematz is dichter, schrijver en inwoner van Oudeschans

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie
menu