De Staten van Groningen zijn misleid door het provinciebestuur: herindeling van de gemeente Haren verliep helemaal niet zo vlekkeloos en was helemaal niet zo onvermijdelijk | opinie

Een informatieavond in het provinciehuis over herindeling Haren, Groningen en Ten Boer, in 2016. Foto: Duncan Wijting

Dat de Raad van State en de wetgever niet kritisch waren over het herindelingsadvies voor de gemeente Haren is geen wonder, stellen Gustaaf Biezeveld en Jons Straatman. Volgens hen werden zij door de provincie misleid.
Lees meer over
Opinie

Het college van gedeputeerde staten van Groningen had aan Provinciale Staten nooit verantwoording afgelegd over zijn rol bij de herindeling van de gemeente Haren. Daarom stelde de Statenfractie van de Partij voor het Noorden afgelopen oktober 27 schriftelijke vragen aan het college.

De antwoorden kwamen in een brief van 24 november, maar bieden niet de gewenste duidelijkheid. In plaats van de Staten juist en volledig te informeren zoals zou moeten, wordt hun een kennelijk ongemakkelijke waarheid onthouden.

Tien vragen zijn aantoonbaar onjuist beantwoord. Bij de overige vragen past het antwoord niet bij de vraag. Zo laat het college opnieuw zien dat het meent te kunnen doen wat het wil, omdat de Staten niet kritisch zijn.

Statenleden moeten zich uitspreken

Dit constateerde Johan de Veer op 16 november jongstleden in deze krant. Het is hard nodig dat de Statenleden uitspreken dat het hoogste orgaan van de provincie niet door het college mag worden misleid. Van misleiding is in dit geval zeker sprake. Enkele voorbeelden.

Volgens het college was er niets mis met het Herindelingsadvies voor minister Plasterk. Hierin had het college zijn besluiten en handelingen gericht op de samenvoeging van Groningen, Haren en Ten Boer verantwoord.

Dit advies zou meermalen inhoudelijk en procedureel zijn getoetst. Allereerst door de Voorzieningenrechter in Groningen en het Gerechtshof in Leeuwarden. Dit klopt niet. Aan de Voorzieningenrechter was het Herindelingsadvies niet voorgelegd, het Gerechtshof achtte zich niet bevoegd het te beoordelen.

Herindelingsadvies gemanipuleerd

Dat de Raad van State en de wetgever niet kritisch waren over het Herindelingsadvies is geen wonder. Zij werden door de provincie misleid. Het herindelingsadvies was zo gemanipuleerd dat het leek alsof de herindelingsprocedure voor Haren vlekkeloos was verlopen en de financiën en bestuurskracht van Haren zo zwak waren dat herindeling onvermijdelijk was.

Kritiek van minister Plasterk was evenmin te verwachten omdat hij en zijn ministerie met de provincie onder één hoedje speelden. Tijdens de formatie van het kabinet-Rutte II (2012) was namelijk, op voorstel van Max van den Berg, tussen VVD en PvdA in het geheim afgesproken dat Haren bij Groningen moest worden gevoegd. Een aloude wens van de PvdA in Groningen.

Bij de formatie van het kabinet-Rutte III (2017) maakten ook VVD, CDA, D66 en ChristenUnie een geheime afspraak over de toekomst van Haren. Om de herindeling voor elkaar te krijgen, boden de ministers Plasterk en Ollongren de provincie alle ruimte om haar versie van de herindelingsprocedure te verwerken in de memorie van toelichting bij het herindelingswetsvoorstel. En in antwoorden voor de minister op schriftelijke en mondelinge vragen van het parlement. Zo kon de provincie als een slager het eigen vlees keuren. Het college zwijgt hierover.

Alle waarschuwingen genegeerd

Deze gang van zaken verklaart waarom de achtereenvolgende ministers van Binnenlandse Zaken, de Raad van State en de meerderheid van de Tweede en Eerste Kamer alle waarschuwingen vanuit Haren dat het verhaal van de provincie niet klopte, hebben genegeerd.

Hoezeer het normbesef van de gedeputeerden en de commissaris tekortschiet, komt het duidelijkst naar voren in het antwoord op de vraag waarom het door de raad van Haren op 15 juni 2016 gewijzigde, vastgestelde verbeterplan werd afgewezen op basis van de conclusies van een in hun opdracht door het adviesbureau B&A verrichte toetsing van het ontwerp van het verbeterplan Haren.

Volgens het college zou de raad van Haren het verbeterplan ongewijzigd hebben vastgesteld. Een evidente leugen. Het enig juiste antwoord was geweest: ‘de provincie en minister Plasterk gunden de burgers van Haren niet dat hun gemeente zelfstandig zou blijven.’

Hoogst onbehoorlijk handelen

Om waarschijnlijk dezelfde, niet uitgesproken reden verwierp twee maanden later gedeputeerde Brouns, zonder enig inhoudelijk argument, het oordeel van professor Maarten Allers (hoogleraar economie van decentrale overheden) dat de gemeente Haren met voldoende politieke wil haar financiële probleem zelf kon oplossen.

Een hoogst onbehoorlijk handelen, de provincie onwaardig. Tegenover deze machtspolitiek en bestuurscultuur waren de burgers van Haren rechteloos en machteloos. Het hun aangedane onrecht moet ongedaan worden gemaakt.

Gustaaf Biezeveld en Jons Straatman zijn voorzitter, respectievelijk secretaris van de Stichting Burgercomité Haren

Als ingelogde PREMIUM lezer kun je op dit artikel reageren. Hierbij hebben we een aantal huisregels voor opgesteld welke je hier kunt lezen.

Reageren

Nieuws

Meest gelezen

menu