Opinie: Waardedalingsregeling zorgt voor nieuw onrecht

Gestutte woning in Appingedam met als protest een knoop in de Groningse vlag. Foto: Corn� Sparidaens

Dinsdag stemt de Tweede Kamer over twee moties die pogen de waardedalingsregeling in Groningen aan te passen. Twee kansen om de regeling rechtvaardiger te maken.

,,Momenteel heb ik een zware burn-out door al het getouwtrek rond de NAM. Nu komt dit er weer bovenop. Groningers moeten weer vechten voor een kleine vergoeding van de staat.’’

Dit is slechts één van de vele berichten die ik kreeg over de waardedalingsregeling. Nog maar net is het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) in opdracht van het kabinet begonnen met het uitbetalen en direct gaat het gigantisch mis. De één krijgt het wel, de ander niet en een derde te weinig. Het leidt tot nieuw groot onrecht in Groningen. Er moet direct ingegrepen worden, voordat er weer een hoofdstuk wordt toegevoegd aan de ramp die Groningen al is aangedaan.

Uitgesloten

De lijst met problemen met de manier waarop de waardedaling nu wordt vergoed, groeit en groeit. Bewoners die de afgelopen jaren hun huis wilden of moesten verkopen, moesten zich bij de NAM melden voor compensatie van de waardedaling. Zij kregen veelal veel te weinig en sommigen hebben een restschuld van tienduizenden euro’s. Nu heeft de minister deze bewoners – bewust – uitgesloten van de nieuwe regeling. In plaats van dat deze mensen recht wordt gedaan, blijft het leed doorwoekeren.

Ook zijn er gedupeerden die met de nieuwe waardedalingsregeling (veel) te weinig vergoed krijgen. Juist de bewoners met veel schade, die al jaren wachten in een kapot en onveilig huis, dreigen nu weer achteraan te staan en een lage vergoeding te krijgen.

Regels aangepast

In de eerste weken konden bewoners met sloop/nieuwbouw wel een vergoeding van waardedaling aanvragen. Ineens werden de regels aangepast en kan dat niet meer. Bewoners van wie het huis is gesloopt, hebben vaak een jarenlange strijd gestreden. Ook hun nieuwe huizen zijn vaak minder waard dan hun oude woning voor de bevingen. Dat wordt nu niet gecompenseerd. Naast bovengenoemde problemen zijn er veel gedupeerden die zich melden met onverklaarbare afwijzingen.

Er is ruim vijf jaar juridische strijd gevoerd om waardedaling vergoed te krijgen. In 2018 wonnen Groningers die strijd ook in hoger beroep. Pas net is begonnen met het daadwerkelijk vergoeden en nu al gaat het weer zo mis. Het patroon dat we uit de schadeafhandeling en versterken al kenden zien we nu weer. Straten waarin de ene bewoner de waardedaling wel vergoed krijgt, de buurman niet. Gezinnen waarvan de ene broer de waardedaling vergoed krijgt, de andere niet. Opnieuw ontstaat onrecht, opnieuw splijten gemeenschappen die al zoveel scheuren vertoonden.

De staat vermorzelt Groningers. De gedupeerden die nu worden afgewezen of te weinig krijgen, wacht – vaak opnieuw – de keuze om te slikken of de strijd aan te gaan. Velen zullen niet weten waar ze die energie vandaan moeten halen. Ze hebben al een bittere strijd gevoerd of zitten er middenin.

Stemmingen

De politiek kan en moet nu ingrijpen. Dinsdag stemt de Tweede Kamer over twee voorstellen. Eén om iedereen die in het verleden te weinig compensatie van de NAM kreeg voor de waardedaling alsnog te compenseren, één om ook mensen met sloop/nieuwbouw recht te geven op compensatie van de waardedaling. Bij de vorige stemming over deze voorstellen staakten de stemmen. De 75 Kamerleden van de oppositie stemden voor, de 75 van de coalitie blokkeerden de voorstellen. Nu stemt de Tweede Kamer opnieuw en deze keer hoofdelijk. Slechts één Kamerlid van de coalitie dat meestemt met de oppositie is al genoeg om voor tienduizenden Groningers het verschil te maken. Dat zou een eerste stap zijn waarna direct moet worden doorgepakt.

De staat heeft ruim 400 miljard verdiend aan het Groninger gas. Shell en Exxon zijn al gecompenseerd voor de gedaalde gaswinning. Groningers moeten nog steeds voor elke euro strijden. Weer een regeling die dramatisch uitpakt voor mensen in deze provincie is ondraaglijk. Nog deze maand moet er een rechtvaardige regeling voor iedereen komen; voor wie nu te weinig krijgt en voor wie nu wordt afgewezen.

Sandra Beckerman is Tweede Kamerlid voor de SP.

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie
menu