Nederland is een klein land, maar een wereldspeler in olie, steenkool en bio-industrie. We kunnen veel meer doen om klimaatverandering te stoppen | opinie

Vrijwilligers en militairen leggen een dijk van zandzakken aan op de Maasstraat net buiten Arcen. ANP REMKO DE WAAL

Ons klimaatbeleid gaat nu alleen over wat er binnen Nederland uit de schoorstenen en uitlaatpijpen komt, stelt Donald Pols. Hij roept Rutte en Kaag op om achter de dijken vandaan te komen en niet te niet wachten tot grotere landen in actie komen.

Tot nu toe was ons klimaatbeleid gebaseerd op het idee dat we de opwarming van de aarde grotendeels zelf in de hand hebben, in elk geval tot zo’n 2 graden opwarming. Maar het nieuwste IPCC-rapport laat zien dat we rekening moeten houden met plotselinge, onomkeerbare en diep ontwrichtende versnellingen in de opwarming.

Bijvoorbeeld als de enorme hoeveelheden bevroren aardgas op de bodem van de Siberische zee instabiel worden. Of als de regenbalans van de Amazone omslaat, waardoor het in een savanne verandert en niet langer bijdraagt aan het koel houden van de planeet.

Kortom, ook als we de klimaatdoelen halen zouden we alsnog kunnen afglijden naar een onleefbare planeet. Hoe sneller we veranderen, hoe kleiner de kans dat het gruwelijk fout gaat.

Nederland maar klein

De verleiding is groot om te denken dat we als Nederland maar klein zijn en te hopen dat de grote machten van deze wereld beter hun best gaan doen. Maar Nederland is zelf ook een wereldspeler en het is tijd dat we ons daar naar gaan gedragen.

De grootste kolenhaven van Europa ligt in Rotterdam en de grootste benzinehaven ter wereld ligt in Amsterdam. Nederland is een van de grootste thuislanden voor investeringen in olie en gas wereldwijd, mede dankzij ons belastingparadijs en het derde pensioenfonds ter wereld: het ABP. We zijn de tweede landbouwexporteur ter wereld en de grootste vleesexporteur van de EU. En het grootste private oliebedrijf ter wereld heeft zijn hoofdkantoor in Nederland en bepaalt hier zijn klimaatbeleid: Shell.

Het is hoog tijd om onszelf de vraag te stellen wat we als Nederland kunnen doen om alle uitstoot te beperken waar we invloed op hebben.

Einde aan miljarden staatssteun

We kunnen een einde maken aan de miljarden euro’s jaarlijkse staatssteun en exportsteun voor olie-, gas- en kolenbedrijven, de zware industrie en de intensieve veehouderij. Het geld kunnen we gebruiken voor het groot maken van duurzame alternatieven.

We kunnen stoppen met het faciliteren en beschermen van vervuilende bedrijven en hun financiers via handels- en investeringsverdragen en belastingdeals. In plaats daarvan kunnen we ons handelsbeleid beter gebruiken om investeringen in duurzame ontwikkeling te stimuleren.

En we kunnen een klimaatplicht voor bedrijven invoeren, een verplichting om de uitstoot in alle schakels van hun handelsketens te verlagen, minimaal in lijn met de klimaatdoelen van Parijs. Ook voor de uitstoot van leveranciers of afnemers zou een zware inspanningsverplichting moeten gelden, in lijn met het vonnis in de klimaatzaak tegen Shell.

Ook 2 graden warmer?

We weten inmiddels hoe het is om in een wereld te leven die gemiddeld 1 graden Celsius is opgewarmd. De overstromingen in Limburg, de hittegolf in Canada tot 50 graden Celsius, de bosbranden in Turkije en Griekenland. Willen we weten hoe het is om te leven in een wereld die 2 graden is opgewarmd of nog meer? Zonder kans om terug te keren?

Het is al veel te vaak gezegd. De komende tien jaar zijn doorslaggevend voor de leefbaarheid van Nederland en de rest van de wereld in de komende eeuw en vele eeuwen daarna. Rutte en Kaag hoeven niet te wachten op de EU, op de VS of op China. Nederland heeft de kans om een enorm verschil te maken.

Donald Pols is directeur van Milieudefensie

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie
menu