Rutte krijgt waar hij om vroeg: revolutie. Wij vragen niet meer om compensatie voor het leenstelsel, nee, wij eisen compensatie | opinie

Op 16 december 2021 werd er ook al geprotesteerd voor een ruimere compensatie voor studenten die onder het leenstelsel vielen. Foto: ANP/Ramon van Flymen

Na twee jaar actie voeren komt de basisbeurs eindelijk terug, maar de schuldengeneratie wordt in de kou gezet, stelt Marinus Jongman. Hij legt uit waarom jongeren morgen opnieuw massaal gaan protesteren op het Museumplein.
Lees meer over
Opinie

Er borrelt iets onder studenten. Ongemak. Ongenoegen. Boosheid zelfs. Talloze crises moeten we dragen. Van het klimaat tot corona. Uit plichtsbesef doen we dat rustig, zwijgzaam en gedwee. Maar soms, heel af en toe wil je dat ze iets terugdoen voor onze generatie.

Nu schaffen ze eindelijk het leenstelsel af, en voeren ze de studiebeurs in. Je denkt: „Eindelijk, we worden gezien. Ze kiezen een keer voor ons.” Maar: „Haha, toch niet. Grapje.” Nauwelijks compensatie voor de schuldengeneratie, we vallen weer tussen wal en schip.

Wij krijgen de rekening van hun gefaalde beleid gepresenteerd. Het gevoel van ongenoegen en de oprechte boosheid dat heeeeel even weg was, is net zo snel weer terug.

Maat is vol

De maat is vol, de emmer stroomt over, het is genoeg geweest. We mogen niet meer stil zijn. We kúnnen niet meer stil zijn. Rutte vroeg om revolutie. Nu krijgt hij waar hij om vroeg. Wij vragen niet meer om compensatie, nee wij eisen compensatie.

Maar eerst even een stapje terug, naar vóór 2015. Studenten ontvingen vroeger bijna 300 euro per maand om te kunnen gaan studeren als ze uit huis woonden. In 2015 werd de basisbeurs afgeschaft bij een ronde grootscheepse bezuinigingen bij de overheid. Het fonkelnieuwe leenstelsel was écht sociaal. Ze deden er een flink aantal beloftes bij:

Het stelsel zou geen effect hebben op de toegankelijkheid van het hoger onderwijs. Belofte gebroken. MBO’ers studeren minder vaak door.

Altijd lage rente

Het stelsel zou altijd een lage rente houden. Hebben ze geprobeerd te breken, had ons 5.000 euro gekost.

Het stelsel zou geen effect hebben op je toekomstige hypotheek. Oeps, weer een gebroken belofte. Je studieschuld wordt van je hypotheek afgetrokken. Ik zit straks op 40.000 piek. Probeer dan nog maar eens samen met je partner een fatsoenlijke hypotheek te krijgen in deze wooncrisis.

Het stelsel zou een miljardeninvestering in het hoger onderwijs mogelijk maken. Ammehoela, onzin. Meeste studenten hebben daar niks van terug gezien. De onderwijskranten en de NOS lieten dat eerder heel mooi zien. Of google maar eens naar ‘bezuinigingen hoger onderwijs’ of ‘basisbeursmiljoenen verdwenen.’ Kranten stonden er bol van.

Een miljard

Maar nu, na al deze gebroken beloftes en na jarenlang actievoeren door (studenten)vakbonden krijgen we eindelijk goed nieuws. Er komt een nieuwe vorm van een studiebeurs. Een miljard wordt hiervoor uitgetrokken.

Ik heb persoonlijk keihard staan juichen. Helaas daalde daarna het besef in. Dat is maar net genoeg om de basisbeurs die er was opnieuw in te voeren. Terwijl de huurprijzen stijgen, het collegegeld ieder jaar omhoog gaat en de energierekening door het dak schiet.

En dan het allerergste. 1 Miljard wordt er uitgetrokken voor compensatie. 1.000 euro per student. Terwijl de totale studieschuld van studenten met twaalf, ja twaalf, miljard is opgelopen. Dat is (ja echt) twaalf keer zo veel als ze ons nu aan compensatie aanbieden.

Dikke doei

VVD-woordvoerder hoger onderwijs Hatte van der Woude (die net als Rutte jarenlang 475 euro per maand basisbeurs kreeg) zei bij de demonstratie tegen het leenstelsel van 3 juni op het Malieveld: „Ik schrik ervan dat jongeren zoveel zijn gaan lenen.” Dikke doei. Hou toch op. Kom toch eens uit die Haagse politieke werkelijkheid.

Jullie zeiden dat wij geen leenangst moesten hebben, jullie zeiden dat het geen consequenties zou hebben voor onze hypotheek, jullie zeiden dat het onderwijs beter zou worden. Wij zijn verdomme tot wel 13.000 euro misgelopen. Nu komt er dus een miljardje. Waar is dat in hemelsnaam op gebaseerd? Nattevingerwerk.

We zouden het niet moeten zien als compensatie, maar als een ‘tegemoetkoming’, als ‘erkenning.’ Het is niks anders dan nog weer een fooi van dit doorstartkabinet. Nog weer een zoethoudertje. De zoveelste. Jongeren zijn er helemaal klaar mee. Keer op keer op keer op keer wordt onze generatie achteraan het rijtje gezet.

In de kou gezet

De studentenvakbonden en FNV Young & United voeren al twee jaar actie voor de terugkeer van een basisbeurs. Nu komt die basisbeurs er eindelijk, maar wordt de schuldengeneratie in de kou gezet. We worden genaaid waar we bij staan.

Mark Rutte riep jongeren op de revolutie te beginnen. Dat we meer van ons motten laten horen. Dan denk ik: u vraagt, wij draaien. 5 Februari staan studenten met duizenden op het Museumplein. Nu moet Den Haag maar zorgen dat ze luisteren.

Marinus Jongman is voormalig voorzitter van de Groninger Studentenbond en activist in de #NietMijnSchuld-campagne tegen het leenstelsel

Als ingelogde PREMIUM lezer kun je op dit artikel reageren. Hierbij hebben we een aantal huisregels voor opgesteld welke je hier kunt lezen.

Reageren

Nog geen toegang tot PREMIUM, abonneer je hier

Nieuws

menu