Zijn er echt méér ijsberen? Het bijstellen van een al te sombere verwachting kan niet simpelweg worden vertaald naar optimisme wat betreft klimaatverandering | opinie

'Het bijstellen van een te sombere verwachting betekent niet simpelweg dat klimaatverandering niet bestaat.' Foto: Shutterstock

In een opiniestuk noemde Jakob Hoogakker de klimaatrapporten van het IPCC te alarmistisch. Kan zo zijn, maar daaruit kan je niet automatisch concluderen dat er geen enkele reden is tot zorg, stelt Frans van Beek.

Volgens Jakob Hoogakker leven we slechts in een warme periode waartegen we ons moeten wapenen, en is er absoluut geen reden tot paniek (‘Is er echt sprake van een klimaatnoodtoestand?’, DvhN , 08-10). De klimaatrapporten van het IPCC noemt hij steevast te alarmistisch.

Als klimaatfeiten bestookt worden met wankele meningen, dan mag er ook ruimte zijn voor het omgekeerde, een meer op feiten gebaseerde benadering. Want hoe zit het nu werkelijk?

Gemiddeld krimpt het Noordpoolijsdek jaarlijks met circa 13 procent. Naast de oppervlakte neemt het volume van het ijs eveneens af, jaarlijks met zo’n 280 km3. De grafieken van beide gegevens (oppervlakte en volume) vertonen sinds 1980 een dalende trendlijn. (Bronnen: Polar Science Center en NASA)

‘Cherry picking’ levert geen bewijs

Binnen deze trend zijn er jaarlijks wel variaties. Dus is het goed mogelijk om een jaar met weinig ijs (2012) te vergelijken met een later jaar (2015), waarin het ijs relatief juist toenam. Jammer genoeg is deze vorm van ‘cherry picking’ geen bewijs dat het ijsdek groeit. Integendeel, de trend over een periode van 50 jaar toont de werkelijkheid: het Noordpoolijs krimpt.

Met de ijsbeerpopulatie gaat het getalsmatig niet overal zo slecht als verwacht. Verwacht werd dat hun krimpend habitat, het jaarlijks afnemende ijsdek, zou leiden tot een afname. Die bedreiging geldt op de meeste plekken.

Maar het icoon van het uiterste Noorden ontpopt zich Noord-West van Groenland (de Koningin Elizabetheilanden) nu nog als een redelijk succesvolle klimaatvluchteling die de jacht op zeehonden weet te pareren met schooieren voor voedsel op het vaste land.

Een matige kanarie in de klimaat-kolenmijn

De ijsbeer blijkt een matige kanarie in de klimaat-kolenmijn. Zowel het zicht op het dier als op zijn conditie lopen per regio uiteen en vormen dus geen betrouwbare indicatoren van de toestand van het klimaat.

De IUCN (International Union for Conservation of Nature) verwacht niettemin een populatiedaling van 30 procent, gemeten over de komende drie generaties (35 jaar). Bewijs dat het goed gaat met het klimaat kan de ijsbeer dus absoluut niet leveren. (Bron: Engelstalige Wikipedia)

Het kan kloppen dat een al te specifieke voorspelling wat betreft het smelten van de gletsjers in Glacier National Park niet werd bewaarheid. Dat neemt niet weg dat ook hier weer de trend in de afname boekdelen spreekt.

Een stuk kleiner

Een kort citaat uit Wikipedia: ‘Uit een studie naar foto’s en kaarten blijkt dat de 150 gletsjers in het park kleiner zijn geworden, en in sommige gevallen helemaal verdwenen zijn. Op […] foto’s is goed te zien dat in de laatste tachtig jaar Grinnell Glacier een stuk kleiner is geworden. Tegenwoordig bevinden zich nog ongeveer 50 gletsjers in het park, waarvan Grinnell Glacier de grootste is.’

Een wat al te sombere specifieke verwachting die werd bijgesteld kan dus, opnieuw helaas, niet worden vertaald naar optimisme wat betreft de trend van het klimaat.

Frans van Beek uit Maarssen is gepensioneerd ICT-manager

Je kunt deze onderwerpen volgen
Opinie
menu