Het einde van een tijdperk. Epke Zonderland beheerste ruim tien jaar lang het luchtruim van zo’n beetje alle wedstrijdhallen.

Het zat er net niet in, een vierde finaleplaats op vier achtereenvolgende Olympische Spelen. Daarna besloot Epke Zonderland per direct een punt achter zijn loopbaan te zetten. Het einde van een tijdperk.

Epke Zonderland in zijn laatste vliegshow ooit.

Epke Zonderland in zijn laatste vliegshow ooit. FOTO ANP/ROBIN VAN LONKHUIJSEN

Wat opviel, toen Epke Zonderland zijn Japanse vliegshow zaterdag kwam verklaren, was dat hij zich geen verliezer toonde. De Heerenvener was blijven hangen aan de olympische rekstok en dat was al een overwinning op zich.

In de voorbije maanden was het daar amper van gekomen. Fatsoenlijk trainen zat er niet in omdat zijn lichaam opzichtig protesteerde bij bovenmatige inspanning. Kon Zonderland tot vorig jaar bijna alles wat hij in zijn hoofd had, nu de jaren beginnen te tellen en hij inmiddels 35 jaar is, is het gedaan met zijn wonderkrachten.

Die speciale krachten die in combinatie met zijn zeldzame talent hem in 2012 olympisch goud hadden opgeleverd. En drie wereld- en evenzovele Europese titels aan de rekstok. Dat was trouwens allemaal nog niet zo lang geleden: in 2018 nog ’s werelds beste, in 2019 Europees kampioen.

Toen de kalender daarom vroeg, perste Zonderland er zaterdagochtend in alle vroegte toch nog een voorstelling uit. Die show zat boordevol vluchtelementen, maar geen van die beproevingen werd netjes afgemaakt. Daardoor verloor hij alles bij elkaar opgeteld te veel punten. Zonderland wist het daarom ook meteen: dit is niet finalewaardig.

Maar Zonderland was trots dat hij ondanks al zijn gezondheidsproblemen van 2021 - zijn holtes bleven verstopt, hij had last van aanhoudende hoofdpijn en bovendien functioneerde zijn spijsvertering niet optimaal - toch nog in staat was tot een fatsoenlijk vaarwel van de Olympische Spelen. Hij deed er sinds 2008 aan liefst vier mee.

Net niet op tijd gelukt om fit te worden

,,Ik ben opgelucht en blij’’, zei Zonderland kort na zijn oefening in het Ariake Gymnastics Centre. ,,Maar het is wel dubbel dat het net niet op tijd is gelukt om fit te worden. Niet dat ik dat nu echt ben, maar ik voelde me gisteren en vandaag best goed. Als je dat twee weken achter elkaar doorzet, kun je wel een keer een halve oefening of een hele oefening doen tijdens de training.’‘

,,Ik weet niet waar ik het vandaag vandaan haalde, maar het eerste deel kwam ik goed door met de vluchtelementen. Maar ik was niet fit genoeg meer om het netjes te kunnen volhouden. Dan verlies je veel tienden van punten.’‘

,,Toch ben ik superblij met die oefening. Ik heb nergens een foutje gemaakt, maar het lichaam kon het uiteindelijk niet aan. Dan is het zoals het is. Ik mag heel blij zijn dat het zo is gelopen.’’

Zonderland vertelde 6 kilo te zijn afgevallen. ,,En als je uitgaat van 3 kilo vet, ben ik dus iets meer verloren dan alleen vet. Misschien was ik op mijn achttiende zo licht. Daarna heb ik er nog wel wat spiertjes bij gekregen.’’

Een turner die zijn tijd ver vooruit was

Toen het resultaat, de uitschakeling dus, van die vroege zaterdagochtend echt was ingedaald, wist Zonderland het zeker: dit is het einde van mijn loopbaan. Hij dacht nog even zich klaar te kunnen stomen voor het WK in Japan, in oktober. Maar bij nader inzien zou hij dan toch weer te veel van zijn getergde turnlijf vragen.

Met andere woorden, sinds dit weekeinde is het tijdperk Epke Zonderland voorbij. Hoe we de geboren Lemster mogen herinneren? Kort gezegd: als een turner die zijn tijd ver vooruit was. Zijn spetterende show in Londen 2012 was daar het ultieme voorbeeld van.

Negen jaar geleden won Zonderland olympisch goud door drie vluchtelementen aaneen te rijgen: de Cassina, de Kovacs en de Kolman. Die vloeiende combinatie was nog nooit eerder vertoond. Sterker: sindsdien heeft geen enkele turner die stunt kunnen herhalen.

Ja, op een training, voor de lol, als er geen sprake is van wedstrijddruk. Zonderland betoverde de wereld met een ongeëvenaarde oefening onder hoogspanning, met olympisch goud op het spel. Doe hem dat maar eens na, niemand die zich daar aan waagt.

Ook bij turnen houdt Nederland tegenwoordig zijn adem in

Komt bij dat Zonderland geen eendagsvlieg was. Hij beheerste ruim tien jaar lang het luchtruim van zo’n beetje alle wedstrijdhallen waar hij verscheen. Hij wilde zich onderscheiden, zei hij altijd. Nu zijn carrière erop zit, kan hij met een gerust hart stellen: dat is gelukt.

Kortom, Zonderland heeft bewezen dat je niet per se uit Amerika, Rusland, China of Japan hoeft te komen om een legende te worden in een sport die in eigen land nooit echt meetelde. Ook daar heeft Zonderland verandering in gebracht: ook bij turnen houdt Nederland tegenwoordig zijn adem in.

Hoe nu verder? Epke Zonderland is afgestudeerd arts en gaat zich dus op een maatschappelijke loopbaan richten. Dat zal even wennen zijn, vertelde hij. ,,Ik heb vanaf mijn vierde geturnd. Dus ja, het zal anders worden.’’

Met zijn vrouw Linda heeft hij twee jonge zoons: Bert en Jan. Vlak na de geboorte van Bert vertelde hij: ,,Ik merk nu al aan alles dat ik op enig moment een ander mens ga worden.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Sport
Turnen
Olympische Spelen
menu