Dit is de wijk De Velden in Groningen. Vroeger stond hier Stadion Oosterpark. 'Wie Piet de Koe is, Jan Groninger, of Tjerk Bolhuis, ze weten het niet. Ja, voetballers'

Hij heeft een bal mee. ,,Van mijn zoontje. Een groen-witte ook nog’’, knikt de fotograaf. Wat een goed idee. We gaan wandelen door de stad-Groninger wijk De Velden, op de plek waar Stadion Oosterpark stond. Een verhaal over heden en verleden, over voetbal, over FC Groningen.

Er is veel dat herinnert aan het Oosterpark en FC Groningen in de wijk De Velden.

Er is veel dat herinnert aan het Oosterpark en FC Groningen in de wijk De Velden. Foto: Corné Sparidaens

Fotograaf Corné Sparidaens en ik spreken af op de kruising Zaagmuldersweg/Piet Fransenlaan. In die twee namen is al een halve geschiedenis van FC Groningen verenigd. De term ‘Zaagmuldersweg’ klinkt na tientallen jaren nog steeds magisch. Met mijn vader en ooms liep ik als kind door die straat, richting Stadion Oosterpark.

Piet Fransen was ‘Mister FC Groningen’. Of beter: ‘Mister GVAV’, naar de voorloper waar de publieksspeler zijn meeste jaren versleet. Het bordje met zijn naam staat achter mij, waar ik zit te wachten. Als Sparidaens arriveert zie ik meteen de bal voorop de fiets. Van zijn twaalfjarige zoon Tobias. Hij voetbalt bij Amicitia VMC.

Groninger architecten

De Velden is een wijk van pak hem beet 200 bij 300 meter. Vanaf 2009 verrezen op de plek waar tot 2006 het Oosterparkstadion stond. Officieel: Stadion Oosterpark. De wooncomplexen zijn ontworpen door Groninger architecten, die zich lieten inspireren door de Oosterparkwijkarchitectuur uit de jaren twintig en dertig van de twintigste eeuw.

De Piet Fransenlaan is de brede centrale boulevard, met in het midden een ovale vijver en fontein en maanvormige trap op de kop. Achter die trap staat een beeld en daar loopt Vincent Wijninga met hond. De 27-jarige student woont met vriendin Djettah al zes jaar in De Velden.

Of Nero even met de bal wil spelen

Het leven gaat er met ups en downs en de politie komt af en toe langs. ,,Er wonen veel mensen, dus er gebeurt wel eens wat. Nee, ik stond zelf nooit op de tribunes, ik herinner me de rellen in de wijk wel. We wonen hier prima, ja.’’

Zijn hond heet Nero. Of het beest met de bal wil spelen voor een foto, vraagt Sparidaens. Maar het dier is bang voor ons, vreemdelingen. Als ik wegloop lukt het.

We zeggen Wijninga gedag en staan stil bij het beeld, onthuld in mei 2019. Het kunstwerk van Elisabet Stienstra (1967, Gasselternijveen) heet De Figuurtoren . Een stapeling van ‘mensfiguren’. De trap blijkt een zit- en speelplek en hoort bij het kunstwerk.

Een verwijzing naar FC Groningen en GVAV én J.P. Berlage

De elf figuren verwijzen naar FC Groningen en GVAV die meestal, als er niemand was uitgestuurd, met elf man speelden én naar architect J.P. Berlage, die ooit de structuur van de Oosterparkwijk ontwierp. Hij nam het getal elf vaak als basis.

,,Wil jij de bal even gooien?’’, vraagt de fotograaf.

,,Waar naar toe?’’, vraag ik.

,,Doe maar recht omhoog, voor het beeld langs.’’

Daar stonden we, achter het doel

Als hij tevreden is lopen we door Parkzijde, op de grens tussen de nieuwbouw en, inderdaad, het park. De naam verwijst naar de gelijknamige tribune achter het doel. Daar stonden we. Mijn vader, en ooms hadden seizoenkaarten. Soms mocht ik mee.

Het was de tijd van trainer Theo Verlangen, keeper Azing Griever en spelers als Henk Veldmate, Leen Swanenburg en Theo Keukens. Achteraf magere jaren. FC Groningen was nog niet de subtopper die het nu is.

De laatste doelpuntenmaker in het Oosterpark

Meer herinneringen. In de auto van Stadskanaal naar Groningen, over die ellenlange Kielsterachterweg. Geparkeerd werd op het veemarktterrein, tegenwoordig Sontplein. We liepen de Oosterbrug over, naar Damsterdiep, naar Zaagmuldersweg, tussen steeds meer mensen, tot ineens, tussen de huizen, het stadion opdoemde. Ik was elke keer onder de indruk.

Stadion Oosterpark stond er zeventig jaar. De eerste wedstrijd was op 3 februari 1935. GVAV won met 5-3 van Friesland. Toen staan nog mocht, konden er 20.000 mensen in. Het laatste fluitsignaal klonk 22 december 2005. Bekerwedstrijd tegen FC Volendam. Een 3-0 zege en Glen Salmon is voor altijd de laatste doelpuntenmaker in het Oosterpark.

Tjerk Bolhuisstraat

We lopen door de Langezijde, ook vernoemd naar een tribune, door de Tjerk Bolhuisstraat, Jan Groningerstraat en via de Piet Fransenlaan naar de Piet de Koestraat.

Daar zitten twee meisjes op een bankje. Nicole (14) en Suzannah (19). Ze wonen er een jaar of tien, elf. Ja mooie wijk, knikken ze. Zeker met het bankje, de prullenbakken en vooral de drempels.

,,Die zijn echt nodig’’, aldus Nicole, ,,anders wordt er te hard gereden.’’

,,Bewoners hebben veel contact’’, vervolgt Suzannah, ,,met mooi weer zetten we een muziekbox op het gras en gaan we met de kinderen muziek maken.’’

Wie Piet de Koe is

Wie Piet de Koe is, Jan Groninger, of Tjerk Bolhuis, ze weten het niet. Ja, voetballers.

Nicole: ,,Mijn vader heeft het er wel eens over.’’

Suzannah: ,,Die van mij ging geloof ik soms kijken.’’

Nicole zit tegenover haar huis. De voordeur heeft een raam en aan de onderkant is een hond te zien. Een bulldog. Sparidaens maakt een foto van de hond achter de deur met de bal ervoor.

,,Hoe heet hij?’’, vraag ik.

,,Paco’’, zegt Nicole.

,,Dat was de bijnaam van Sjaak Swart’’, weet ik toevallig, ,,van Ajax.’’

‘Piet Fransen was wel een dingetje’

We zetten koers naar de noordkant. Sparidaens en ik weten ook niet goed wie de voetballers zijn. Wij zijn beiden van later. Dick Heuvelman kent ze wel. Oud-sportjournalist van Nieuwsblad van het Noorden en Dagblad van het Noorden . Hij zat in de straatnamencommissie voor De Velden en antwoordt, via de mail: ,,Piet Fransen was wel een dingetje. Wil je een straat naar iemand vernoemen dan moet die persoon overleden zijn. Dat was Piet toen nog niet.’’

Fransen deelt die eer in ieder geval met schrijver Gerrit Krol, naar wie bij leven een brug is vernoemd. Heuvelman: ,,Otto Roffel, de iconische keeper van GVAV, verdiende eveneens een straat of laan, maar hij leefde ook nog. Slechts één uitzondering was toegestaan. De man is 93 nu. Mocht er ooit nog een wijk of buurt naar sporters worden vernoemd, staat hij met stip bovenaan.’’

Op de kruising Merelstraat/Henk Cornelisstraat

We pauzeren op de kruising Merelstraat/Henk Cornelisstraat als een man de deur van de hoekwoning opent. Hij kijkt naar ons, we kijken terug. Het huis is leeg. Hé, een nieuwe bewoner?

Maar Jan-Mendelt Couperus (30) is beheerder bij NMG, die de huurwoningen in die straat beheert voor MorgenWonen. Hij wil wel even praten en nodigt ons uit om binnen een kijkje te nemen.

Hij vertelt enthousiast, we krijgen bijna zin om er te gaan wonen, maar Couperus heeft weinig met voetbal en groeide zelfs op in een korfbaldorp: Surhuizum. Zijn vriendin Nienke, is wel voor Feyenoord. Zij komt uit Holwierde.

Verre familie van Louis Couperus

Inderdaad, Jan-Mendelt ís verre familie van schrijver Louis: ,,een achterachterachterneef of zo. Onze voorvaderen kwamen uit Schotland. Een deel belandde in Friesland en Groningen, een andere in Den Haag, vandaar.’’

Waarna het gesprek over de kozijnen gaat. We zetten vraagtekens bij de blauwe kleur. Couperus is het met ons eens: ,,Ik denk: had dan groen gedaan.’’

Een vreemd geluid

Sparidaens wil weer naar de vijver, voor ‘iets’ met fontein, bal en water. Terwijl we bezig zijn horen we een vreemd geluid. Of iemand bezig is met slijptol of aggregaat of beide. Het blijkt na enig heen en weerlopen de weerkaatsing op de trap van het geklater van de fontein.

We halen de schouders op, zeggen ‘bijzonder’ tegen elkaar en de fotograaf pakt de bal uit het water. ,,Die moet weer mee. Anders heb ik straks een probleem met mijn zoon.’’

Je kunt deze onderwerpen volgen
Sport
FC Groningen
FC Groningen
menu